|
|
LIBER PRIMUS REGUM |
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22
1
1 Et rex David senuerat habebat que aetatis plurimos dies; cum que operiretur
vestibus, non calefiebat.
2 Dixerunt ergo ei servi sui: Quaeratur domino nostro regi adulescentula virgo
et stet coram rege et curam eius agat dormiatque in sinu tuo et calefaciat
dominum nostrum regem .
3 Quaesierunt igitur adulescentulam speciosam in omnibus finibus Israel et
invenerunt Abisag Sunamitin et adduxerunt eam ad regem.
4 Erat autem puella pulchra nimis et curam agebat regis et ministrabat ei; rex
vero non cognovit eam.
5 Adonias autem filius Haggith elevabatur dicens: Ego regnabo! . Fecitque
sibi currum et equites et quinquaginta viros, qui ante eum currerent.
6 Nec corripuit eum pater suus aliquando dicens: Quare hoc fecisti? .
Erat autem et ipse pulcher valde, secundus natu post Absalom.
7 Et sermo ei cum Ioab filio Sarviae et cum Abiathar sacerdote, qui adiuvabant
partes Adoniae.
8 Sadoc vero sacerdos et Banaias filius Ioiadae et Nathan propheta et Semei et
Rei et robur exercitus David non erat cum Adonia.
9 Immolatis ergo Adonias ovibus et vitulis et pinguibus iuxta lapidem Zoheleth,
qui erat vicinus fonti Rogel, vocavit universos fratres suos filios regis et
omnes viros Iudae servos regis;
10 Nathan autem prophetam et Banaiam et robustos quosque et Salomonem fratrem
suum non vocavit.
11 Dixit itaque Nathan ad Bethsabee matrem Salomonis: Num audisti quod
regnaverit Adonias filius Haggith, et dominus noster David hoc ignorat?
12 Nunc ergo veni, accipe a me consilium et salva animam tuam filiique
tui Salomonis.
13 Vade et ingredere ad regem David et dic ei: Nonne tu, domine
mi rex, iurasti mihi ancillae tuae dicens: Salomon filius tuus regnabit post me
et ipse sedebit in solio meo? Quare ergo regnat Adonias?
14 Et, adhuc ibi te loquente cum rege, ego veniam post te et
complebo sermones tuos .
15 Ingressa est itaque Bethsabee ad regem in cubiculo; rex autem senuerat nimis,
et Abisag Sunamitis ministrabat ei.
16 Inclinavit se Bethsabee et adoravit regem; ad quam rex: Quid tibi, inquit,
vis? .
17 Quae respondens ait: Domine mi, tu iurasti per Dominum Deum tuum ancillae
tuae: Salomon filius tuus regnabit post me, et ipse sedebit in solio meo;
18 et ecce nunc Adonias regnat, te, domine mi rex, ignorante.
19 Mactavit boves et pinguia quaeque et oves plurimas et vocavit omnes filios
regis, Abiathar quoque sacerdotem et Ioab principem militiae; Salomonem autem
servum tuum non vocavit.
20 Verumtamen, domine mi rex, in te oculi respiciunt
totius Israel, ut indices eis quis sedere debeat in solio tuo, domine mi rex,
post te.
21 Eritque, cum dormierit dominus meus rex cum patribus suis, erimus ego et
filius meus Salomon peccatores .
22 Adhuc illa loquente cum rege, Nathan propheta venit;
23 et nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta . Cumque introisset
ante conspectum regis et adorasset eum pronus in terram,
24 dixit Nathan: Domine mi rex, tu ergo dixisti: Adonias regnet post me, et
ipse sedeat super thronum meum?
25 Quia descendit hodie et
immolavit boves et pinguia et arietes plurimos et vocavit universos filios regis
et principes exercitus, Abiathar quoque sacerdotem; illique vescentes et
bibentes coram eo dixerunt: Vivat rex Adonias!.
26 Me autem servum tuum et Sadoc sacerdotem et Banaiam filium Ioiadae et
Salomonem famulum tuum non vocavit.
27 Numquid a domino meo rege exivit hoc verbum, et mihi non indicasti servo tuo
quis sessurus esset super thronum domini mei regis post eum? .
28 Et respondit rex David dicens: Vocate ad me Bethsabee . Quae cum fuisset
ingressa coram rege et stetisset ante eum,
29 iuravit rex et ait: Vivit Dominus, qui eruit animam meam de omni angustia,
30 quia, sicut iuravi tibi per Dominum, Deum Israel, dicens: Salomon filius tuus
regnabit post me et ipse sedebit super solium meum pro me, sic faciam hodie .
31 Summissoque Bethsabee in terram vultu, adoravit regem dicens: Vivat dominus
meus rex David in aeternum! .
32 Dixit quoque rex David: Vocate mihi Sadoc sacerdotem et Nathan prophetam et
Banaiam filium Ioiadae . Qui cum ingressi fuissent coram rege,
33 dixit ad eos: Tollite vobiscum servos domini vestri et imponite Salomonem
filium meum, super mulam meam et ducite eum in Gihon,
34 et ungat eum ibi Sadoc sacerdos et Nathan propheta in regem super Israel, et
canetis bucina atque dicetis: Vivat rex Salomon!.
35 Et ascendetis post eum, et veniet et sedebit super solium meum, et ipse
regnabit pro me; illique praecipiam, ut sit dux super Israel et super Iudam .
36 Et respondit Banaias filius Ioiadae regi dicens: Amen, sic loquatur Dominus
Deus domini mei regis.
37 Quomodo fuit Dominus cum domino meo rege, sic sit cum Salomone et sublimius
faciat solium eius a solio domini mei regis David .
38 Descendit ergo Sadoc sacerdos et Nathan propheta et Banaias filius Ioiadae et
Cherethi et Phelethi, et imposuerunt Salomonem super mulam regis David et
adduxerunt eum in Gihon.
39 Sumpsitque Sadoc sacerdos cornu olei de tabernaculo et unxit Salomonem; et
cecinerunt bucina, et dixit omnis populus: Vivat rex Salomon! .
40 Et ascendit universa multitudo post eum, et populus canebat tibiis et
laetabatur gaudio magno, et insonuit terra ad clamorem eorum.
41 Audivit autem Adonias et omnes, qui invitati fuerant ab eo; iamque convivium
finitum erat. Sed et Ioab, audita voce tubae, ait: Quid sibi vult clamor
civitatis tumultuantis? .
42 Adhuc illo loquente, Ionathan filius Abiathar sacerdotis venit; cui dixit
Adonias: Ingredere, quia vir strenuus es et bona nuntians .
43 Responditque Ionathan Adoniae: Nequaquam! Dominus enim noster, rex David,
regem constituit Salomonem
44 misitque cum eo Sadoc sacerdotem et Nathan prophetam et Banaiam filium
Ioiadae et Cherethi et Phelethi, et imposuerunt eum super mulam regis;
45 unxeruntque eum Sadoc sacerdos et Nathan propheta regem in Gihon. Et
ascenderunt inde laetantes, et insonuit civitas; haec est vox, quam audistis.
46 Sed et Salomon sedit super solio regni,
47 et ingressi servi regis benedixerunt domino nostro regi David dicentes:
Amplificet Deus nomen Salomonis super nomen tuum et magnificet thronum eius
super thronum tuum. Et adoravit rex in lectulo suo.
48 Insuper et haec locutus est: Benedictus Dominus, Deus Israel, qui dedit
hodie sedentem in solio meo, videntibus oculis meis .
49 Territi sunt ergo et surrexerunt omnes, qui invitati fuerant ab Adonia, et
ivit unusquisque in viam suam.
50 Adonias autem timens Salomonem surrexit et abiit tenuitque cornua altaris.
51 Et nuntiaverunt Salomoni dicentes: Ecce Adonias timens regem Salomonem
tenuit cornua altaris dicens: Iuret mihi hodie rex Salomon quod non interficiat
servum suum gladio.
52 Dixitque Salomon: Si fuerit vir bonus, non cadet ne unus quidem capillus
eius in terram; sin autem malum inventum fuerit in eo, morietur .
53 Misit ergo rex Salomon et eduxit eum ab altari, et ingressus adoravit regem
Salomonem; dixitque ei Salomon: Vade in domum tuam .
2
1 Appropinquaverant autem dies David ut moreretur, praecepit que Salomoni filio
suo dicens:
2 Ego ingredior viam universae terrae; confortare et esto vir
3 et observa decreta Domini Dei tui, ut ambules in viis eius et custodias
statuta eius et praecepta eius et iudicia et testimonia, sicut scriptum est in
lege Moysi, ut prospere agas in universis, quae facis et quocumque te verteris;
4 ut confirmet Dominus sermonem suum, quem locutus est de me dicens: Si
custodierint filii tui viam suam et ambulaverint coram me in veritate, in omni
corde suo et in omni anima sua, non auferetur tibi vir de solio Israel.
5 Tu quoque nosti, quae fecerit mihi Ioab filius Sarviae, quae fecerit duobus
principibus exercitus Israel, Abner filio Ner et Amasae filio Iether, quos
occidit; et effudit sanguinem belli in pace et posuit cruorem proelii in balteo
suo, qui erat circa lumbos eius, et in calceamento suo, quod erat in pedibus
eius.
6 Facies ergo iuxta sapientiam tuam et non deduces
canitiem eius pacifice ad inferos.
7 Sed filiis Berzellai Galaaditis reddes gratiam, eruntque comedentes in mensa
tua; occurrerunt enim mihi, quando fugiebam a facie Absalom fratris tui.
8 Habes quoque apud te Semei filium Gera de Beniamin de Bahurim, qui maledixit
mihi maledictione pessima, quando ibam ad Mahanaim; sed quia descendit mihi in
occursum ad Iordanem, et iuravi ei per Dominum dicens: Non te interficiam
gladio.
9 Tu noli pati esse eum innoxium; vir autem sapiens es et scies, quae facias ei
deducesque canos eius cum sanguine ad infernum .
10 Dormivit igitur David cum patribus suis et sepultus est in
civitate David.
11 Dies autem, quibus regnavit David super Israel,
quadraginta anni sunt: in Hebron regnavit septem annis, in Ierusalem triginta
tribus.
12 Salomon autem sedit super thronum David patris sui, et firmatum est regnum
eius nimis.
13 Et ingressus est Adonias filius Haggith ad Bethsabee matrem Salomonis, quae
dixit ei: Pacificusne ingressus tuus? . Qui respondit:
Pacificus .
14 Addiditque: Sermo mihi est ad te . Cui ait: Loquere . Et ille:
15 Tu, inquit, nosti quia meum erat regnum, et me proposuerat omnis Israel
sibi in regem, sed translatum est regnum et factum est fratris mei; a Domino
enim constitutum est ei.
16 Nunc ergo petitionem unam deprecor a te; ne confundas faciem meam .
Quae dixit ad eum: Loquere .
17 Et ille ait: Precor, ut dicas Salomoni regi neque
enim negare tibi quidquam potest ut det mihi Abisag Sunamitin uxorem .
18 Et ait Bethsabee: Bene, ego loquar pro te regi .
19 Venit ergo Bethsabee ad regem Salomonem, ut loqueretur ei pro Adonia. Et
surrexit rex in occursum eius adoravitque eam et sedit super thronum suum;
positus quoque est thronus matri regis, quae sedit ad dexteram eius.
20 Dixitque ei: Petitionem unam parvulam ego deprecor a te; ne
confundas faciem meam. Dixit ei rex: Pete, mater mi, neque enim fas est, ut
avertam faciem tuam .
21 Quae ait: Detur Abisag Sunamitis Adoniae fratri tuo uxor .
22 Responditque rex Salomon et dixit matri suae: Quare postulas Abisag
Sunamitin Adoniae? Postula ei et regnum! Ipse est enim frater meus maior me et
habet Abiathar sacerdotem et Ioab filium Sarviae .
23 Iuravit itaque rex Salomon per Dominum dicens: Haec faciat mihi Deus et
haec addat, certe contra animam suam locutus est Adonias verbum hoc.
24 Et nunc, vivit Dominus, qui firmavit me et collocavit me super solium David
patris mei et qui fecit mihi domum, sicut locutus est, certe hodie occidetur
Adonias .
25 Misitque rex Salomon per manum Banaiae filii Ioiadae, qui interfecit
eum, et mortuus est.
26 Abiathar quoque sacerdoti dixit rex: Vade in Anathoth ad agrum tuum; es
quidem vir mortis, sed hodie te non interficiam, quia portasti arcam Domini Dei
coram David patre meo et sustinuisti laborem in omnibus, in quibus laboravit
pater meus .
27 Eiecit ergo Salomon Abiathar, ut non esset sacerdos Domini, ut impleretur
sermo Domini, quem locutus est super domum Heli in Silo.
28 Venit autem nuntius ad Ioab. Ioab autem declinaverat post Adoniam, cum post
Absalom non declinasset; fugit ergo Ioab in tabernaculum Domini et apprehendit
cornua altaris.
29 Nuntiatumque est regi Salomoni, quod fugisset Ioab in tabernaculum Domini et
esset iuxta altare; misitque Salomon Banaiam filium Ioiadae dicens: Vade,
interfice eum! .
30 Venit Banaias ad tabernaculum Domini et dixit ei: Haec dicit rex:
Egredere!. Qui ait: Non egrediar, sed hic moriar . Renuntiavit Banaias regi
sermonem dicens: Haec locutus est Ioab et haec respondit mihi .
31 Dixitque ei rex: Fac, sicut locutus est, et interfice eum et sepeli; et
amovebis sanguinem innocentem, qui effusus est a Ioab, a me et a domo patris
mei.
32 Et reddet Dominus sanguinem eius super caput eius, quia interfecit duos viros
iustos melioresque se et occidit eos gladio, patre meo David ignorante: Abner
filium Ner principem militiae Israel et Amasam filium Iether principem exercitus
Iudae.
33 Et revertetur sanguis illorum in caput Ioab et in caput seminis eius in
sempiternum; David autem et semini eius et domui et throno illius sit pax usque
in aeternum a Domino .
34 Ascendit itaque Banaias filius Ioiadae et aggressus eum interfecit;
sepultusque est in domo sua in deserto.
35 Et constituit rex Banaiam filium Ioiadae pro eo super exercitum et Sadoc
sacerdotem posuit pro Abiathar.
36 Misit quoque rex et vocavit Semei dixitque ei: Aedifica tibi domum in
Ierusalem et habita ibi et non egredieris inde huc atque illuc;
37 quacumque autem die egressus fueris et transieris torrentem Cedron, scito te
interficiendum; sanguis tuus erit super caput tuum .
38 Dixitque Semei regi: Bonus sermo; sicut locutus est dominus meus rex, sic
faciet servus tuus . Habitavit itaque Semei in Ierusalem diebus multis.
39 Factum est autem post annos tres, ut fugerent duo servi Semei ad Achis filium
Maacha regem Geth; nuntiatumque est Semei quod servi eius essent in Geth.
40 Et surrexit Semei et stravit asinum suum ivitque in Geth ad Achis ad
requirendos servos suos et adduxit eos de Geth.
41 Nuntiatum est autem Salomoni quod isset Semei in Geth de Ierusalem et
redisset.
42 Et mittens vocavit eum dixitque illi: Nonne testificatus sum tibi per
Dominum et praedixi tibi: Quacumque die egressus ieris huc et illuc, scito te
esse moriturum? Et respondisti mihi Bonus sermo; audivi.
43 Quare ergo non custodisti iusiurandum Domini et praeceptum, quod praeceperam
tibi? .
44 Dixitque rex ad Semei: Tu nosti omne malum, cuius tibi conscium est cor
tuum, quod fecisti David patri meo; reddit Dominus malitiam tuam in caput tuum.
45 Et rex Salomon benedictus, et thronus David erit stabilis coram Domino usque
in sempiternum .
46 Iussit itaque rex Banaiae filio Ioiadae, qui egressus percussit eum, et
mortuus est. Confirmatum est igitur regnum in manu Salomonis.
3
1 Et affinitate coniunctus est pharaoni regi Aegypti. Accepit namque filiam eius
et adduxit in civitatem David, donec compleret aedificans domum suam et domum
Domini et murum Ierusalem per circuitum.
2 Attamen populus immolabat in excelsis; non enim aedificatum erat templum
nomini Domini usque in diem illum.
3 Dilexit autem Salomon Dominum ambulans in praeceptis David patris sui, excepto
quod in excelsis immolabat et accendebat thymiama.
4 Abiit itaque in Gabaon, ut immolaret ibi; illud quippe erat excelsum maximum.
Mille hostias in holocaustum obtulit Salomon super altare illud.
5 In Gabaon apparuit Dominus Salomoni per somnium nocte dicens: Postula quod
vis, ut dem tibi .
6 Et ait Salomon: Tu fecisti cum servo tuo David patre meo misericordiam
magnam, sicut ambulavit in conspectu tuo in veritate et iustitia et recto corde
tecum; custodisti ei misericordiam tuam grandem et dedisti ei filium sedentem
super thronum eius, sicut est hodie.
7 Et nunc, Domine Deus meus, tu regnare fecisti servum tuum pro David patre meo.
Ego autem sum puer parvus et ignorans egressum et introitum meum;
8 et servus tuus in medio est populi, quem elegisti, populi infiniti, qui
numerari et supputari non potest prae multitudine.
9 Da ergo servo tuo cor docile, ut iudicare possit populum tuum et discernere
inter bonum et malum. Quis enim potest iudicare populum tuum hunc multum? .
10 Placuit ergo sermo coram Domino quod Salomon rem huiuscemodi postulasset,
11 et dixit Deus Salomoni: Quia postulasti verbum hoc et non petisti tibi dies
multos nec divitias aut animam inimicorum tuorum, sed postulasti tibi sapientiam
ad discernendum iudicium,
12 ecce feci tibi secundum sermones tuos et dedi tibi cor sapiens et
intellegens, in tantum ut nullus ante te similis tui fuerit nec post te
surrecturus sit;
13 sed et haec, quae non postulasti, dedi tibi, divitias scilicet et gloriam, ut
nemo fuerit similis tui in regibus cunctis diebus tuis.
14 Si autem ambulaveris in viis meis et custodieris praecepta mea et mandata
mea, sicut ambulavit David pater tuus, longos faciam dies tuos .
15 Igitur evigilavit Salomon et intellexit quod esset somnium. Cumque venisset
Ierusalem, stetit coram arca foederis Domini et obtulit holocausta et fecit
victimas pacificas et convivium universis famulis suis.
16 Tunc venerunt duae mulieres meretrices ad regem steteruntque coram eo.
17 Quarum una ait: Obsecro, mi domine; ego et mulier haec habitabamus in domo
una, et peperi apud eam in domo;
18 tertia vero die, postquam ego peperi, peperit et haec; et eramus simul,
nullusque alius nobiscum in domo, exceptis nobis duabus.
19 Mortuus est autem filius mulieris huius nocte; dormiens quippe oppressit eum.
20 Et consurgens intempesta nocte, silentio tulit filium meum de latere meo
ancillae tuae dormientis et collocavit in sinu suo; suum autem filium, qui erat
mortuus, posuit in sinu meo.
21 Cumque surrexissem mane, ut darem lac filio meo, apparuit mortuus; quem
diligentius intuens clara luce, deprehendi non esse meum, quem genueram .
22 Responditque altera mulier: Non est ita, sed filius meus vivit, tuus autem
mortuus est . E contrario illa dicebat: Mentiris. Filius quippe tuus mortuus
est, meus autem vivit . Atque in hunc modum contendebant coram rege.
23 Tunc rex ait: Haec dicit: Filius meus vivit, et filius tuus mortuus est;
et ista respondit: Non, sed filius tuus mortuus est, et filius meus vivit .
24 Dixit ergo rex: Afferte mihi gladium! . Cumque attulissent gladium coram
rege:
25 Dividite, inquit, infantem vivum in duas partes, et date dimidiam partem
uni et dimidiam partem alteri .
26 Dixit autem mulier, cuius filius erat vivus, ad regem commota sunt quippe
viscera eius super filio suo : Obsecro, domine, date illi infantem vivum et
nolite interficere eum . E contrario illa dicebat: Nec mihi nec tibi sit;
dividatur .
27 Respondens rex ait: Date huic infantem vivum, et non occidatur; haec est
mater eius .
28 Audivit itaque omnis Israel iudicium, quod iudicasset rex; et timuerunt regem
videntes sapientiam Dei esse in eo ad faciendum iudicium.
4
1 Erat autem rex Salomon regnans super omnem Israel.
2 Et hi principes quos habebat: Azarias filius Sadoc sacerdos;
3 Elihoreph et Ahia filii Sisa scribae; Iosaphat filius Ahilud cancellarius;
4 Banaias filius Ioiadae super exercitum; Sadoc autem et Abiathar sacerdotes;
5 Azarias filius Nathan super praefectos; Zabud filius Nathan sacerdos amicus
regis;
6 et Ahisar praepositus domus et Adoniram filius Abda super tributa.
7 Habebat autem Salomon duodecim praefectos super omnem Israel, qui praebebant
annonam regi et domui eius; per singulos enim menses in anno singuli necessaria
ministrabant.
8 Et haec nomina eorum: Benhur in monte Ephraim;
9 Bendecar in Maces et in Salebim et in Bethsames et in Elon et in Bethanan;
10 Benhesed in Aruboth, ipsius erat Socho et omnis terra Epher;
11 Benabinadab, cuius omnis regio Dor, Tapheth filiam Salomonis habebat uxorem;
12 Baana filius Ahilud regebat Thanach et Mageddo et universam Bethsan, quae est
iuxta Sarthan subter Iezrahel, a Bethsan usque Abelmehula et usque ultra
Iecmaam;
13 Bengaber in Ramoth Galaad habebat villas Iair filii Manasse in Galaad: ipse
praeerat in omni regione Argob, quae est in Basan, sexaginta civitatibus magnis
atque muratis, quae habebant seras aereas;
14 Ahinadab filius Addo praeerat in Mahanaim;
15 Achimaas in Nephthali, sed et ipse habebat Basemath filiam Salomonis in
coniugio;
16 Baana filius Chusai in Aser et in Baloth;
17 Iosaphat filius Pharue in Issachar;
18 Semei filius Ela in Beniamin;
19 Gaber filius Uri in terra Galaad, in terra Sehon regis Amorraei et Og regis
Basan, ut praefectus unus, qui erat in terra.
20 Iuda et Israel innumerabiles, sicut arena maris in multitudine, comedentes et
bibentes atque laetantes.
5
1 Salomon autem erat in dicione sua habens omnia regna a Flu mine usque ad
terram Philisthim et ad terminum Aegypti offerentium sibi munera et servientium
ei cunctis diebus vitae eius.
2 Erat autem cibus Salomonis per dies singulos triginta chori similae et
sexaginta chori farinae,
3 decem boves pingues et viginti boves pascuales et centum oves, excepta
venatione cervorum, caprearum atque bubalorum et avium altilium.
4 Ipse enim obtinebat omnem regionem, quae erat trans Flumen, a Thaphsa usque
Gazam, et cunctos reges illarum regionum; et habebat pacem ex omni parte in
circuitu.
5 Habitabatque Iuda et Israel absque timore ullo, unusquisque sub vite sua et
sub ficu sua a Dan usque Bersabee cunctis diebus Salomonis.
6 Et habebat Salomon quattuor milia praesepia equorum currulium et duodecim
milia equestres.
7 Et praebebant supradicti praefecti necessaria mensae regis Salomonis et
convivarum eius cum ingenti cura, unusquisque in suo mense.
8 Hordeum quoque et paleas equorum et iumentorum deferebant in locum, ubi erat
unicuique constitutum.
9 Dedit quoque Deus sapientiam Salomoni et prudentiam multam nimis et
latitudinem cordis quasi arenam, quae est in litore maris.
10 Et praecedebat sapientia Salomonis sapientiam omnium Orientalium et
Aegyptiorum;
11 et erat sapientior cunctis hominibus, sapientior Ethan Ezrahita et Heman et
Chalchol et Darda filiis Mahol et erat nominatus in universis gentibus per
circuitum.
12 Locutus est quoque Salomon tria milia parabolas, et fuerunt carmina eius
quinque et mille.
13 Et disputavit super lignis, a cedro, quae est in Libano, usque ad hyssopum,
quae egreditur de pariete; et disseruit de iumentis et volucribus et reptilibus
et piscibus.
14 Et veniebant de cunctis populis ad audiendam sapientiam Salomonis, ab
universis regibus terrae, qui audiebant sapientiam eius.
15 Misit quoque Hiram rex Tyri servos suos ad Salomonem; audivit enim quod ipsum
unxissent regem pro patre eius, quia amicus fuerat Hiram David omni tempore.
16 Misit autem et Salomon ad Hiram dicens:
17 Tu scis voluntatem David patris mei et quia non potuerit aedificare domum
nomini Domini Dei sui propter bella imminentia per circuitum, donec daret
Dominus eos sub vestigio pedum eius.
18 Nunc autem requiem dedit Dominus Deus meus mihi per circuitum; non est
adversarius neque occursus malus.
19 Quam ob rem cogito aedificare templum nomini Domini Dei mei, sicut locutus
est Dominus David patri meo dicens: Filius tuus, quem dabo pro te super solium
tuum, ipse aedificabit domum nomini meo.
20 Praecipe igitur, ut praecidant mihi cedros de Libano, et servi mei sint cum
servis tuis; mercedem autem servorum tuorum dabo tibi quamcumque praeceperis;
scis enim quoniam non est in populo meo vir, qui noverit ligna caedere sicut
Sidonii .
21 Cum ergo audisset Hiram verba Salomonis, laetatus est valde et ait:
Benedictus Dominus hodie, qui dedit David filium sapientissimum super populum
hunc plurimum .
22 Et misit Hiram ad Salomonem dicens: Audivi, quaecumque mandasti mihi; ego
faciam omnem voluntatem tuam in lignis cedrinis et abiegnis.
23 Servi mei deponent ea de Libano ad mare, et ego componam ea in ratibus in
mari usque ad locum, quem significaveris mihi, et applicabo ea ibi, et tu tolles
ea; praebebisque necessaria mihi, ut detur cibus domui meae .
24 Itaque Hiram dabat Salomoni ligna cedrina et ligna abiegna iuxta omnem
voluntatem eius.
25 Salomon autem praebebat Hiram viginti milia chororum tritici in cibum domui
eius et viginti choros purissimi olei; haec tribuebat Salomon Hiram per annos
singulos.
26 Dedit quoque Dominus sapientiam Salomoni, sicut locutus est ei; et erat pax
inter Hiram et Salomonem, et percusserunt foedus ambo.
27 Elegitque rex Salomon operas de omni Israel, et erat indictio triginta milia
virorum.
28 Mittebatque eos in Libanum decem milia per menses singulos vicissim, ita ut
duobus mensibus essent in domibus suis; et Adoniram erat super huiuscemodi
indictione.
29 Fueruntque Salomoni septuaginta milia eorum, qui onera portabant, et
octoginta milia latomorum in monte,
30 absque praepositis, qui praeerant singulis operibus numero trium milium et
trecentorum praecipientium populo, his, qui faciebant opus.
31 Praecepitque rex, ut tollerent lapides grandes, lapides pretiosos in
fundamentum templi, lapides quadratos;
32 dolaverunt ergo caementarii Salomonis, caementarii Hiram et Giblii ligna et
lapides et praeparaverunt ad aedificandam domum.
6
1 Factum est igitur quadringente simo et octogesimo anno egres sionis filiorum
Israel de terra Aegypti, in anno quarto, mense Ziv ipse est mensis secundus
regni Salomonis super Israel, aedificare coepit domum Domino.
2 Domus autem, quam aedificabat rex Salomon Domino, habebat sexaginta cubitos in
longitudine et viginti cubitos in latitudine et triginta cubitos in altitudine.
3 Et porticus erat ante templum viginti cubitorum longitudinis iuxta mensuram
latitudinis templi et habebat decem cubitos latitudinis ante faciem templi.
4 Fecitque in templo fenestras cum marginibus et cancellis.
5 Et aedificavit contra parietem templi tabulata per gyrum in parietibus domus
per circuitum templi et Dabir et fecit latera in circuitu.
6 Tabulatum, quod subter erat, quinque cubitos habebat latitudinis et medium
tabulatum sex cubitorum latitudinis et tertium tabulatum septem habens cubitos
latitudinis; gradus enim posuit in domo per circuitum forinsecus, ut non
ingrederentur trabes in muros templi.
7 Domus autem cum aedificaretur, lapidibus dedolatis atque perfectis aedificata
est; et malleus et securis et omne ferramentum non sunt audita in domo, cum
aedificaretur.
8 Ostium lateris inferioris in parte erat domus dextrae, et per cochleam
ascendebant in medium latus et a medio in tertium.
9 Et aedificavit domum et consummavit eam; texit quoque domum laquearibus
cedrinis.
10 Aedificavit ergo stratum contra omnem domum quinque cubitis altitudinis et
iunxit domui lignis cedrinis.
11 Et factus est sermo Domini ad Salomonem dicens:
12 Domus haec, quam aedificas, si ambulaveris in praeceptis meis et iudicia
mea feceris et custodieris omnia mandata mea gradiens per ea, firmabo sermonem
meum tibi, quem locutus sum ad David patrem tuum;
13 et habitabo in medio filiorum Israel et non derelinquam populum meum Israel
.
14 Igitur aedificavit Salomon domum et consummavit eam.
15 Et aedificavit parietes domus intrinsecus tabulis cedrinis; a pavimento domus
usque ad summitatem parietum et usque ad laquearia operuit lignis intrinsecus et
texit pavimentum domus tabulis abiegnis.
16 Aedificavitque viginti cubitorum a posteriore parte templi tabulis cedrinis a
pavimento usque ad superiora; et fecit ei intrinsecus Dabir, id est sancta
sanctorum.
17 Porro quadraginta cubitorum erat ipsum templum ante illud.
18 Et cedrus in domo intrinsecus sculptas habebat colocynthidas et calices
apertos florum. Omnia cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere
poterat in pariete.
19 Dabir autem in medio domus in interiori parte fecerat, ut poneret ibi arcam
foederis Domini.
20 Habebat viginti cubitos longitudinis et viginti cubitos latitudinis et
viginti cubitos altitudinis; et vestivit illud auro purissimo et fecit altare
cedrinum ante Dabir.
21 Domum quoque operuit Salomon intrinsecus auro purissimo et posuit catenas
aureas ante Dabir.
22 Nihilque erat in templo, quod non auro tegeretur; sed et totum altare Dabir
texit auro.
23 Et fecit in Dabir duos cherubim de lignis oleastri decem cubitorum
altitudinis.
24 Quinque cubitorum ala cherub una et quinque cubitorum ala cherub altera, id
est decem cubitos habentes a summitate alae unius usque ad alae alterius
summitatem.
25 Decem quoque cubitorum erat cherub secundus, mensura par et effigies una erat
duobus cherubim;
26 altitudinem habebat unus cherub decem cubitorum et similiter cherub secundus.
27 Posuitque cherubim in medio templi interioris; extendebant autem alas suas
cherubim, et tangebat ala una parietem et ala cherub secundi tangebat parietem
alterum; alae autem alterae in media parte templi se invicem contingebant.
28 Texit quoque cherubim auro.
29 Et omnes parietes templi per circuitum scalpsit variis caelaturis; et fecit
in eis cherubim et palmas et calices apertos florum intrinsecus et foras.
30 Sed et pavimentum domus texit auro intrinsecus et extrinsecus.
31 Et pro ingressu Dabir fecit valvas de lignis oleastri postesque cum
marginibus quinque.
32 Et in duabus valvis de lignis oleastri scalpsit cherubim et palmas et calices
apertos florum et vestivit ea auro operiens tam cherubim quam palmas et cetera
auro.
33 Fecitque eodem modo pro introitu templi postes cum quattuor marginibus de
lignis oleastri
34 et duas valvas de lignis abiegnis; et utraque valva duplex erat et
versatilis.
35 Et scalpsit cherubim et palmas et calices apertos florum operuitque omnia
laminis aureis.
36 Et aedificavit atrium interius tribus ordinibus lapidum politorum et uno
ordine lignorum cedri.
37 Anno quarto fundata est domus Domini in mense Ziv;
38 et in anno undecimo, mense Bul ipse est mensis octavus perfecta est domus
in omni opere suo et in universis utensilibus; aedificavitque eam annis septem.
7
1 Domum autem suam aedificavit Salomon tredecim annis et ad perfectum usque
perduxit.
2 Aedificavit quoque domum Saltus Libani centum cubitorum longitudinis et
quinquaginta cubitorum latitudinis et triginta cubitorum altitudinis super
quattuor ordines columnarum cedrinarum, et ligna cedrina super columnas.
3 Et erat tectum cedrinum in alto super tabulas quadraginta quinque, quae erant
super columnas, quindecim in uno ordine,
4 et marginum tres ordines, fenestra iuxta fenestram tribus vicibus.
5 Ostia, id est postes, habebant quadruplicem marginem.
6 Et porticum columnarum fecit quinquaginta cubitorum longitudinis et triginta
cubitorum latitudinis, et alteram porticum in facie maioris porticus et columnas
et cancellos ante eas.
7 Porticum quoque solii, in qua tribunal erat, fecit et texit lignis cedrinis a
pavimento usque ad pavimentum.
8 Et domus, in qua habitabat, erat in altero atrio intro a porticu et simili
opere. Domum quoque fecit filiae pharaonis, quam uxorem duxerat Salomon, tali
opere quali et hanc porticum.
9 Omnia lapidibus pretiosis, qui ad normam quandam atque mensuram tam
intrinsecus quam extrinsecus serrati erant, a fundamento usque ad summitatem
parietum, et extrinsecus usque ad atrium maius.
10 Fundamenta autem de lapidibus pretiosis, lapidibus magnis decem sive octo
cubitorum.
11 Et desuper lapides pretiosi secundum mensuram secti et ligna cedrina.
12 Et atrium maius in circuitu habebat tres ordines de lapidibus sectis et unum
ordinem de dolata cedro; necnon et atrium domus Domini interius et porticus
domus.
13 Misit quoque rex Salomon et tulit Hiram de Tyro,
14 filium mulieris viduae de tribu Nephthali, patre Tyrio, artificem aerarium et
plenum sapientia et intellegentia et doctrina ad faciendum omne opus ex aere.
Qui, cum venisset ad regem Salomonem, fecit omne opus eius.
15 Et finxit duas columnas aereas, decem et octo cubitorum altitudinis columnam
unam, et linea duodecim cubitorum ambiebat columnam, et grossitudo eius quattuor
digitorum, et intrinsecus cava erat; sic et columna altera.
16 Duo quoque capitella fecit, quae ponerentur super capita columnarum, fusili
aere; quinque cubitorum altitudinis capitellum unum et quinque cubitorum
altitudinis capitellum alterum,
17 et serta quasi in modum texturae, fimbriae in modum catenarum sibi invicem
miro opere contextarum in capitellis, quae erant super caput columnarum, septem
in capitello uno et septem in capitello altero.
18 Et fecit malogranatorum duos ordines per circuitum super sertum unum, ut
tegerent capitella, quae erant super summitatem columnarum; eodem modo fecit et
capitello secundo.
19 Capitella autem, quae erant super capita columnarum, quasi opere lilii
fabricata erant in porticu, quattuor cubitorum.
20 Et rursum alia capitella in summitate duarum columnarum etiam desuper, iuxta
alvum, quae erat super sertum. Malogranatorum autem ducentorum duo ordines erant
in circuitu capitelli primi et eodem modo in circuitu capitelli secundi.
21 Et statuit duas columnas in porticum templi; cumque statuisset columnam
dexteram, vocavit eam nomine Iachin, similiter erexit columnam sinistram et
vocavit nomen eius Booz.
22 Et super capita columnarum opus in modum lilii posuit; per fectumque est opus
columnarum.
23 Fecit quoque mare fusile decem cubitorum a labio usque ad labium, rotundum in
circuitu, quinque cubitorum altitudo eius; et resticula triginta cubitorum
cingebat illud per circuitum.
24 Et scalptura colocynthidum subter labium circuibat illud, duo ordines
scalpturarum fusilium in una fusione cum mari.
25 Et stabat super duodecim boves, e quibus tres respiciebant ad aquilonem et
tres ad occidentem et tres ad meridiem et tres ad orientem, et mare super eos
desuper erat; quorum posteriora universa intrinsecus latitabant.
26 Grossitudo autem luteris habebat mensuram palmi, labiumque eius erat quasi
labium calicis et folium repandi lilii; duo milia batos capiebat.
27 Et fecit bases decem aereas, quattuor cubitorum longitudinis bases singulas
et quattuor cubitorum latitudinis et trium cubitorum altitudinis.
28 Hoc autem erat opus basium: limbos habebant, insuper et limbos inter
columellas.
29 Super limbos inter columellas erant leones et boves et cherubim, et super
columellas similiter; supra et infra leones et boves erant coronae, opus
malleatum.
30 Et quattuor rotae per bases singulas et axes aerei, et quattuor pedes et
quasi umeruli subter luterem fusiles, contra singulos coronae.
31 Et os eius erat rotundum, opus basis, unius cubiti et dimidii; etiam in ore
eius variae caelaturae erant, limbi autem eius erant quadrati, non rotundi.
32 Quattuor quoque rotae subter limbis erant, et fulcra rotarum cohaerebant
basi; una rota habebat altitudinis cubitum et semis.
33 Tales autem rotae erant, quales solent in curru fieri, et fulcra earum et
canthi et radii et modioli, omnia fusilia.
34 Nam et umeruli illi quattuor per singulos angulos basis unius ex ipsa basi
fusiles et coniuncti erant.
35 In summitate autem basis erat quaedam rotunditas dimidii cubiti, et in
summitate basis fulcra eius et limbi eius ex semetipsa.
36 Scalpsit quoque in tabulatis illis, fulcris eius et super limbos eius
cherubim et leones et palmas secundum vacuum singulorum, et coronas per
circuitum.
37 In hunc modum fecit decem bases, fusura una, et mensura scalpturaque
consimili.
38 Fecit quoque decem luteres aereos; quadraginta batos capiebat luter unus,
eratque quattuor cubitorum; singulosque luteres per singulas, id est decem bases
posuit.
39 Et constituit decem bases, quinque ad dexteram partem templi et quinque ad
sinistram; mare autem posuit ad dexteram partem templi contra orientem ad
meridiem.
40 Fecit quoque Hiram lebetes et vatilla et phialas et perfecit omne opus regi
Salomoni in templo Domini;
41 columnas duas et globos capitellorum super capita columnarum duos et serta
duo, ut operirent duos globos, qui erant super capita columnarum;
42 et malogranata quadringenta in duobus sertis, duos versus malogranatorum in
sertis singulis, ad operiendos globos capitellorum, qui erant super faciem
columnarum;
43 et bases decem et luteres decem super bases
44 et mare unum et boves duodecim subter mare;
45 et lebetes et vatilla et phialas. Omnia vasa, quae fecit Hiram regi Salomoni
in domo Domini, de aere polito erant.
46 In campestri regione Iordanis fudit ea rex in argillosa terra inter Succoth
et Sarthan.
47 Et posuit Salomon omnia vasa; propter multitudinem autem nimiam ignorabatur
pondus aeris.
48 Fecitque Salomon omnia vasa in domo Domini: altare aureum et mensam, super
quam ponerentur panes propositionis, auream;
49 et candelabra, quinque ad dexteram et quinque ad sinistram contra Dabir, ex
auro puro, et florem et lucernas desuper aureas; et forcipes aureos
50 et pateras et cultros et phialas et sartagines et turibula de auro purissimo;
et cardines ostiorum domus interioris Sancti sanctorum et ostiorum domus templi
ex auro.
51 Et perfecit omne opus, quod faciebat Salomon in domo Domini, et intulit
Salomon, quae sanctificaverat David pater suus, argentum et aurum et vasa,
reposuitque in thesauris domus Domini.
8
1 Tunc congregavit Salomon om nes maiores natu Israel om nes principes
tribuum, duces familiarum filiorum Israel ad regem Salomonem in Ierusalem, ut
deferrent arcam foederis Domini de civitate David, id est de Sion.
2 Convenitque ad regem Salomonem universus Israel in mense Ethanim in
sollemnitate, ipse est mensis septimus.
3 Veneruntque cuncti senes Israel, et tulerunt sacerdotes arcam
4 et portaverunt arcam Domini et tabernaculum conventus et omnia vasa
sanctuarii, quae erant in tabernaculo; et ferebant ea sacerdotes et Levitae.
5 Rex autem Salomon et universus coetus Israel, qui convenerat ad eum, cum illo
ante arcam immolabant oves et boves absque aestimatione et numero.
6 Et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum in Dabir templi,
in sanctum sanctorum, subter alas cherubim;
7 siquidem cherubim expandebant alas super locum arcae et protegebant arcam et
vectes eius desuper.
8 Cumque eminerent vectes et apparerent summitates eorum foris in sanctuario
ante Dabir, non apparebant ultra extrinsecus; qui et fuerunt ibi usque in
praesentem diem.
9 In arca autem non erat aliud nisi duae tabulae lapideae, quas posuerat in ea
Moyses in Horeb, quando pepigit Dominus foedus cum filiis Israel, cum
egrederentur de terra Aegypti.
10 Factum est autem cum exissent sacerdotes de sanctuario, nebula implevit domum
Domini,
11 et non poterant sacerdotes stare et ministrare propter nebulam; impleverat
enim gloria Domini domum Domini.
12 Tunc ait Salomon:
Dominus dixit ut habitaret in nebula.
13 Aedificans aedificavi domum in habitaculum tuum,
firmissimum solium tuum in sempiternum .
14 Convertitque rex faciem suam et benedixit omni ecclesiae Israel; omnis enim
ecclesia Israel stabat.
15 Et ait: Benedictus Dominus, Deus Israel, qui locutus est ore suo ad David
patrem meum et in manibus suis perfecit dicens:
16 A die qua eduxi populum meum Israel de Aegypto, non elegi civitatem de
universis tribubus Israel, ut aedificaretur domus, et esset nomen meum ibi; sed
elegi David, ut esset super populum meum Israel.
17 Voluitque David pater meus aedificare domum nomini Domini, Dei Israel,
18 et ait Dominus ad David patrem meum: Quod cogitasti in corde tuo aedificare
domum nomini meo, bene fecisti hoc ipsum mente tractans;
19 verumtamen tu non aedificabis domum sed filius tuus, qui egredietur de lumbis
tuis, ipse aedificabit domum nomini meo.
20 Confirmavit Dominus sermonem suum, quem locutus est; stetique pro David patre
meo et sedi super thronum Israel, sicut locutus est Dominus, et aedificavi domum
nomini Domini, Dei Israel.
21 Et constitui ibi locum arcae, in qua foedus est Domini, quod percussit cum
patribus nostris, quando eduxit eos de terra Aegypti .
22 Stetit autem Salomon ante altare Domini in conspectu omnis ecclesiae Israel
et expandit manus suas in caelum
23 et ait: Domine, Deus Israel, non est similis tui Deus in caelo desuper et
super terra deorsum, qui custodis pactum et misericordiam servis tuis, qui
ambulant coram te in toto corde suo;
24 qui custodisti servo tuo David patri meo, quae locutus es ei; ore locutus es
et manibus perfecisti, ut et haec dies probat.
25 Nunc igitur, Domine, Deus Israel, conserva famulo tuo David patri meo, quae
locutus es ei dicens: Non auferetur de te vir coram me, qui sedeat super
thronum Israel, ita tamen, si custodierint filii tui viam suam, ut ambulent
coram me, sicut tu ambulasti in conspectu meo.
26 Et nunc, Domine, Deus Israel, firmentur verba tua, quae locutus es servo tuo
David patri meo.
27 Ergone putandum est quod vere Deus habitet super terram? Si enim caelum et
caeli caelorum te capere non possunt, quanto magis domus haec, quam aedificavi!
28 Sed respice ad orationem servi tui et ad preces eius, Domine Deus meus; audi
clamorem et orationem, quam servus tuus orat coram te hodie,
29 ut sint oculi tui aperti super domum hanc nocte ac die, super locum, de quo
dixisti: Erit nomen meum ibi, ut exaudias orationem, qua orat te servus tuus
in loco isto,
30 ut exaudias deprecationem servi tui et populi tui Israel, quodcumque
oraverint in loco isto, et exaudies in loco habitaculi tui in caelo et, cum
exaudieris, propitius eris.
31 Si peccaverit homo in proximum suum et habuerit aliquod iuramentum, quo
teneatur astrictus, et venerit propter iuramentum coram altari tuo in domum
istam,
32 tu exaudies in caelo et facies et iudicabis servos tuos condemnans impium et
reddens viam suam super caput eius iustificansque iustum et retribuens ei
secundum iustitiam suam.
33 Si superatus fuerit populus tuus Israel ab inimicis suis, quia peccaturus est
tibi, et agentes paenitentiam et confitentes nomini tuo venerint et oraverint et
deprecati te fuerint in domo hac,
34 exaudi in caelo et dimitte peccatum populi tui Israel et reduces eos in
terram, quam dedisti patribus eorum.
35 Si clausum fuerit caelum et non pluerit propter peccata eorum, et oraverint
in loco isto confessi nomini tuo et a peccatis suis conversi propter
afflictionem suam,
36 exaudi eos in caelo et dimitte peccata servorum tuorum et populi tui Israel
et ostende eis viam bonam, per quam ambulent, et da pluviam super terram tuam,
quam dedisti populo tuo in possessionem.
37 Fames si oborta fuerit in terra aut pestilentia aut uredo aut aurugo aut
locusta vel bruchus, et afflixerit eum inimicus eius portas obsidens, omnis
plaga, universa infirmitas,
38 cuncta oratio et deprecatio, quae acciderit omni homini de populo tuo Israel;
si quis cognoverit plagam cordis sui et expanderit manus suas in domo hac,
39 tu audies in caelo in loco habitationis tuae et repropitiaberis et facies, ut
des unicuique secundum omnes vias suas, sicut videris cor eius, quia tu nosti
solus cor omnium filiorum hominum,
40 ut timeant te cunctis diebus, quibus vivunt super faciem terrae, quam dedisti
patribus nostris.
41 Insuper et alienigena, qui non est de populo tuo Israel, cum venerit de terra
longinqua propter nomen tuum
42 audietur enim nomen tuum magnum et manus tua fortis et brachium tuum
extentum ubique cum venerit ergo et oraverit in hoc loco,
43 tu exaudies in caelo in loco habitationis tuae et facies omnia, pro quibus
invocaverit te alienigena, ut sciant universi populi terrarum nomen tuum et
timeant te, sicut populus tuus Israel, et probent quia nomen tuum invocatum est
super domum hanc, quam aedificavi.
44 Si egressus fuerit populus tuus ad bellum contra inimicos suos per viam,
quocumque miseris eos, et oraverint te contra viam civitatis, quam elegisti, et
contra domum, quam aedificavi nomini tuo,
45 exaudies in caelo orationes eorum et preces eorum et facies iudicium eorum.
46 Quod si peccaverint tibi non est enim homo qui non peccet et iratus
tradideris eos inimicis suis, et captivi ducti fuerint in terram inimicorum
longe vel prope
47 et egerint paenitentiam in corde suo in loco captivitatis et conversi
deprecati te fuerint in captivitate sua dicentes: Peccavimus, inique egimus,
impie gessimus;
48 et reversi fuerint ad te in universo corde suo et tota anima sua in terra
inimicorum suorum, ad quam captivi ducti sunt, et oraverint te contra viam
terrae suae, quam dedisti patribus eorum, et civitatis, quam elegisti, et
templi, quod aedificavi nomini tuo,
49 exaudies in caelo in firmamento solii tui orationes eorum et preces eorum et
facies iudicium eorum;
50 et propitiaberis populo tuo, qui peccavit tibi, et omnibus iniquitatibus
eorum, quibus praevaricati sunt in te, et dabis misericordiam coram eis, qui eos
captivos habuerint, ut misereantur eis
51 populus enim tuus est et hereditas tua, quos eduxisti de terra Aegypti de
medio fornacis ferreae
52 ut sint oculi tui aperti ad deprecationem servi tui et populi tui Israel, et
exaudias eos in universis, pro quibus invocaverint te.
53 Tu enim separasti eos tibi in hereditatem de universis populis terrae, sicut
locutus es per Moysen servum tuum, quando eduxisti patres nostros de Aegypto,
Domine Deus .
54 Factum est autem cum complesset Salomon orans Dominum omnem orationem et
deprecationem hanc, surrexit de conspectu altaris Domini; utrumque enim genu in
terram fixerat et manus expanderat in caelum.
55 Stetit ergo et benedixit omni ecclesiae Israel voce magna dicens:
56 Benedictus Dominus, qui dedit requiem populo suo Israel iuxta omnia, quae
locutus est; non cecidit ne unus quidem sermo ex omnibus bonis, quae locutus est
per Moysen servum suum.
57 Sit Dominus Deus noster nobiscum, sicut fuit cum patribus nostris, non
derelinquens nos neque proiciens,
58 sed inclinet corda nostra ad se, ut ambulemus in universis viis eius et
custodiamus mandata eius et decreta et iudicia, quaecumque mandavit patribus
nostris.
59 Et sint sermones mei isti, quibus deprecatus sum coram Domino,
appropinquantes Domino Deo nostro die ac nocte, ut faciat iudicium servo suo et
populo suo Israel per singulos dies,
60 ut sciant omnes populi terrae quia Dominus ipse est Deus, et non est ultra
absque eo.
61 Sit quoque cor vestrum perfectum cum Domino Deo nostro, ut ambuletis in
decretis eius et custodiatis mandata eius sicut et hodie .
62 Igitur rex et omnis Israel cum eo immolabant victimas coram Domino.
63 Mactavitque Salomon hostias pacificas, quas immolavit Domino, boum viginti
duo milia et ovium centum viginti milia. Et dedicaverunt templum Domini rex et
omnes filii Israel.
64 In die illa sanctificavit rex medium atrii, quod erat ante domum Domini;
fecit quippe holocaustum ibi et oblationem et adipem pacificorum, quoniam altare
aereum, quod erat coram Domino, minus erat et capere non poterat holocaustum et
oblationem et adipem pacificorum.
65 Fecit ergo Salomon in tempore illo festivitatem celebrem, et omnis Israel cum
eo, ecclesia magna ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti, coram Domino Deo
nostro septem diebus.
66 Et in die octava dimisit populos; qui benedicentes regi profecti sunt in
tabernacula sua laetantes et alacri corde super omnibus bonis, quae fecerat
Dominus David servo suo et Israel populo suo.
9
1 Factum est autem cum perfecisset Salomon aedificium domus Domini et aedificium
regis et omne, quod optaverat et voluerat facere,
2 apparuit ei Dominus secundo, sicut apparuerat ei in Gabaon.
3 Dixitque Dominus ad eum: Exaudivi orationem tuam et deprecationem tuam, quam
deprecatus es coram me; sanctificavi domum hanc, quam aedificasti, ut ponerem
nomen meum ibi in sempiternum; et erunt oculi mei et cor meum ibi cunctis
diebus.
4 Tu quoque, si ambulaveris coram me, sicut ambulavit David pater tuus in
simplicitate cordis et in aequitate, et feceris omnia, quae praecepi tibi, et
legitima mea et iudicia mea servaveris,
5 ponam thronum regni tui super Israel in sempiternum, sicut locutus sum David
patri tuo dicens: Non auferetur de genere tuo vir de solio Israel.
6 Si autem aversione aversi fueritis vos et filii vestri non sequentes me nec
custodientes mandata mea et decreta mea, quae proposui vobis, sed abieritis et
colueritis deos alienos et adoraveritis eos,
7 auferam Israel de superficie terrae, quam dedi eis, et templum, quod
sanctificavi nomini meo, proiciam a conspectu meo; eritque Israel in proverbium
et in fabulam cunctis populis,
8 et domus haec erit in ruinas. Omnis, qui transierit per eam, stupebit et
sibilabit et dicet: Quare fecit Dominus sic terrae huic et domui huic?.
9 Et respondebunt: Quia dereliquerunt Dominum Deum suum, qui eduxit patres
eorum de terra Aegypti, et secuti sunt deos alienos et adoraverunt eos et
coluerunt eos; idcirco induxit Dominus super eos omne malum hoc .
10 Expletis autem annis viginti, postquam aedificaverat Salomon duas domos, id
est domum Domini et domum regis
11 Hiram rege Tyri praebente Salomoni ligna cedrina et abiegna et aurum iuxta
omne quod opus habuerat tunc dedit Salomon Hiram viginti oppida in terra
Galilaeae.
12 Et egressus est Hiram de Tyro, ut videret oppida, quae dederat ei Salomon, et
non placuerunt ei;
13 et ait: Haeccine sunt civitates, quas dedisti mihi, frater? . Et
appellavit eas terram Chabul usque in diem hanc.
14 Misit quoque Hiram ad regem centum viginti talenta auri.
15 Haec est summa indictionis, quam constituit rex Salomon ad aedificandam domum
Domini et domum suam et Mello et murum Ierusalem et Asor et Mageddo et Gazer.
16 Pharao rex Aegypti ascendit et cepit Gazer succenditque eam igni et
Chananaeum, qui habitabat in civitate, interfecit; et dedit eam in dotem filiae
suae uxori Salomonis.
17 Aedificavit ergo Salomon Gazer et Bethoron inferiorem
18 et Baalath et Thamar in terra solitudinis
19 et omnes civitates horreorum, quae ad se pertinebant, et civitates curruum et
civitates equorum et quodcumque ei placuit, ut aedificaret in Ierusalem et in
Libano et in omni terra potestatis suae.
20 Universum populum, qui remanserat de Amorraeis et Hetthaeis et Pherezaeis et
Hevaeis et Iebusaeis, qui non erant de filiis Israel,
21 horum filios, qui remanserant post eos in terra, quos scilicet non potuerant
filii Israel exterminare, fecit Salomon tributarios usque in diem hanc.
22 De filiis autem Israel non constituit Salomon servire quemquam, sed erant
viri bellatores et ministri eius et principes et pugnatores eius et praefecti
curruum et equitum.
23 Erant autem principes eorum, qui super omnia opera Salomonis praepositi
erant, quingenti quinquaginta; qui habebant subiectum populum et statutis
operibus imperabant.
24 Filia autem pharaonis ascendit de civitate David in domum suam, quam
aedificaverat ei; tunc aedificavit Mello.
25 Offerebat quoque Salomon tribus vicibus per annos singulos holocausta et
pacificas victimas super altare, quod aedificaverat Domino, et adolebat coram
Domino; perfectumque est templum.
26 Classem quoque fecit rex Salomon in Asiongaber, quae est iuxta Ailath in
litore maris Rubri in terra Idumaea.
27 Misitque Hiram in classe illa servos suos viros nauticos gnaros maris cum
servis Salomonis.
28 Qui, cum venissent in Ophir, sumptum inde aurum quadringentorum viginti
talentorum detulerunt ad regem Salomonem.
10
1 Sed et regina Saba, audita fama Salomonis in hono rem nominis Domini venit
tentare eum in aenigmatibus.
2 Et ingressa Ierusalem multo cum comitatu et divitiis, camelis portantibus
aromata et aurum infinitum nimis et gemmas pretiosas, venit ad Salomonem et
locuta est ei universa, quae habebat in corde suo.
3 Et docuit eam Salomon omnia verba, quae proposuerat: non fuit sermo, qui regem
posset latere, et non responderet ei.
4 Videns autem regina Saba omnem sapientiam Salomonis et domum, quam
aedificaverat,
5 et cibos mensae eius et sessionem servorum et ordinem ministrantium vestesque
eorum et pincernas et holocausta, quae offerebat in domo Domini, non habebat
ultra spiritum
6 dixitque ad regem: Verus est sermo, quem audivi in terra mea super rebus
tuis et super sapientia tua!
7 Et non credebam narrantibus mihi, donec ipsa veni et vidi oculis meis et
probavi quod media pars mihi nuntiata non fuerit; maior est sapientia et bona
tua quam rumor, quem audivi.
8 Beati viri tui et beati servi tui hi, qui stant coram te semper et audiunt
sapientiam tuam!
9 Sit Dominus Deus tuus benedictus, cui placuisti, et posuit te super thronum
Israel, eo quod dilexerit Dominus Israel in sempiternum et constituit te regem,
ut faceres iudicium et iustitiam .
10 Dedit ergo regi centum viginti talenta auri et aromata multa nimis et gemmas
pretiosas; non sunt allata ultra aromata tam multa quam ea, quae dedit regina
Saba regi Salomoni.
11 Sed et classis Hiram, quae portabat aurum de Ophir, attulit ex Ophir ligna
thyina multa nimis et gemmas pretiosas.
12 Fecitque rex de lignis thyinis fulcra domus Domini et domus regiae et
citharas lyrasque cantoribus. Non sunt allata huiuscemodi ligna thyina neque
visa usque in praesentem diem.
13 Rex autem Salomon dedit reginae Saba omnia, quae voluit et petivit ab eo,
praeter ea, quae ultro obtulerat ei munere regio. Quae reversa est et abiit in
terram suam cum servis suis.
14 Erat autem pondus auri, quod afferebatur Salomoni per annos singulos,
sescentorum sexaginta sex talentorum auri,
15 praeter id, quod proveniebat ex tributis subiectorum et commercio
negotiatorum et omnium regum Arabiae et ducum terrae.
16 Fecit quoque rex Salomon ducenta scuta de auro puro, sescentos auri siclos
dedit in laminas scuti unius;
17 et trecentas peltas ex auro probato, tres minae auri unam peltam vestiebant;
posuitque ea rex in domo Saltus Libani.
18 Fecit etiam rex Salomon thronum de ebore grandem et vestivit eum auro fulvo
nimis.
19 Qui habebat sex gradus, et summitas throni rotunda erat in parte posteriori,
et duae manus hinc atque inde tenentes sedile, et duo leones stabant iuxta
manus;
20 et duodecim leunculi stantes super sex gradus hinc atque inde. Non est factum
tale opus in universis regnis.
21 Sed et omnia vasa, quibus potabat rex Salomon, erant aurea, et universa
supellex domus Saltus Libani de auro purissimo; non erat argentum nec alicuius
pretii putabatur in diebus Salomonis,
22 quia classis Tharsis, quae regi erat, per mare cum classe Hiram semel per
tres annos redibat deferens aurum et argentum et ebur et simias et pavos.
23 Magnificatus est ergo rex Salomon super omnes reges terrae divitiis et
sapientia.
24 Et universa terra desiderabat vultum Salomonis, ut audiret sapientiam eius,
quam dederat Deus in corde eius.
25 Et singuli deferebant ei munera, vasa argentea et aurea, vestes et arma
bellica, aromata quoque et equos et mulos per annos singulos.
26 Congregavitque Salomon currus et equites, et facti sunt ei mille quadringenti
currus et duodecim milia equitum; et disposuit eos per civitates quadrigarum et
cum rege in Ierusalem.
27 Fecitque ut tanta esset abundantia argenti in Ierusalem quanta et lapidum; et
cedrorum praebuit multitudinem quasi sycomoros, quae nascuntur in Sephela.
28 Et educebantur equi Salomoni de Aegypto et de Coa; negotiatores enim regis
emebant de Coa statuto pretio.
29 Constabat autem et egrediebatur quadriga ex Aegypto sescentis siclis argenti,
et equus centum quinquaginta; atque in hunc modum cunctis regibus Hetthaeorum et
Syriae per manus suas venundabant.
11
1 Rex autem Salomon amavit mulieres alienigenas multas, filiam quoque pharaonis
et Moabitidas et Ammonitidas, Idumaeas et Sidonias et Hetthaeas,
2 de gentibus, super quibus dixit Dominus filiis Israel: Non ingrediemini ad
eas, neque de illis ingredientur ad vestras; certissime enim avertent corda
vestra, ut sequamini deos earum . His itaque copulatus est Salomon amore;
3 fueruntque ei uxores quasi reginae septingentae et concubinae trecentae, et
averterunt mulieres cor eius.
4 Cumque iam esset senex, depravatum est cor eius per mulieres, ut sequeretur
deos alienos; nec erat cor eius perfectum cum Domino Deo suo sicut cor David
patris eius,
5 sed colebat Salomon Astharthen, deam Sidoniorum, et Melchom idolum
Ammonitarum.
6 Fecitque Salomon quod non placuerat coram Domino et non adimplevit ut
sequeretur Dominum sicut David pater eius.
7 Tunc aedificavit Salomon fanum Chamos idolo Moab in monte, qui est contra
Ierusalem, et Melchom idolo filiorum Ammon;
8 atque in hunc modum fecit universis uxoribus suis alienigenis, quae adolebant
et immolabant diis suis.
9 Igitur iratus est Dominus Salomoni, quod aversa esset mens eius a Domino, Deo
Israel, qui apparuerat ei bis
10 et praeceperat de verbo hoc, ne sequeretur deos alienos; et non custodivit,
quae mandavit ei Dominus.
11 Dixit itaque Dominus Salomoni: Quia habuisti hoc apud te et non custodisti
pactum meum et praecepta mea, quae mandavi tibi, disrumpens scindam regnum tuum
a te et dabo illud servo tuo.
12 Verumtamen in diebus tuis non faciam propter David patrem tuum; de manu filii
tui scindam illud.
13 Nec totum regnum auferam, sed tribum unam dabo filio tuo propter David servum
meum et Ierusalem, quam elegi .
14 Suscitavit autem Dominus adversarium Salomoni Adad Idumaeum, qui erat de
semine regio, in Edom.
15 Cum enim vicisset David Idumaeam, et ascendisset Ioab princeps militiae ad
sepeliendum eos, qui fuerant interfecti, et occidisset omne masculinum in
Idumaea
16 sex enim mensibus ibi moratus est Ioab et omnis Israel, donec interimerent
omne masculinum in Idumaea
17 fugit Adad ipse et viri Idumaei de servis patris eius cum eo, ut ingrederetur
Aegyptum; erat autem Adad puer parvulus.
18 Cumque surrexissent de Madian, venerunt in Pharan tuleruntque secum viros de
Pharan et introierunt Aegyptum ad pharaonem regem Aegypti, qui dedit ei domum et
cibos constituit et terram delegavit.
19 Et invenit Adad gratiam coram pharao valde, in tantum ut daret ei uxorem
sororem uxoris suae germanam Taphnes reginae.
20 Genuitque ei soror Taphnes Genubath filium et ablactavit eum Taphnes in domo
pharaonis, eratque Genubath habitans apud pharaonem cum filiis eius.
21 Cumque audisset Adad in Aegypto dormisse David cum patribus suis et mortuum
esse Ioab principem militiae, dixit pharaoni: Dimitte me, ut vadam in terram
meam .
22 Dixitque ei pharao: Qua enim re apud me indiges, ut quaeras ire ad terram
tuam? . At ille respondit: Nulla; sed obsecro, ut dimittas me .
23 Suscitavit quoque Deus Salomoni adversarium Razon filium Eliada, qui fugerat
ab Adadezer rege Soba domino suo.
24 Et congregavit ad se viros et factus est princeps turmae, cum interficeret
eos David; abieruntque Damascum et habitaverunt ibi et regnaverunt in Damasco.
25 Eratque adversarius Israeli cunctis diebus Salomonis; et hoc cum malo, quod
erat Adad. Et detestatus est Israel regnavitque in Syria.
26 Ieroboam quoque filius Nabat, Ephrathaeus de Sareda, servus Salomonis, cuius
mater erat nomine Sarva mulier vidua, levavit manum contra regem.
27 Et haec causa rebellionis adversus eum: Salomon aedificavit Mello et
coaequavit voraginem civitatis David patris sui.
28 Erat autem Ieroboam vir fortis et strenuus; vidensque Salomon adulescentem
industrium constituerat eum praefectum super labores universae domus Ioseph.
29 Factum est igitur in tempore illo, ut Ieroboam egrederetur de Ierusalem, et
inveniret eum Ahias Silonites propheta in via opertus pallio novo; erant autem
duo tantum in agro.
30 Apprehendensque Ahias pallium suum novum, quo coopertus erat, scidit in
duodecim partes
31 et ait ad Ieroboam: Tolle tibi decem scissuras; haec enim dicit Dominus,
Deus Israel: Ecce ego scindam regnum de manu Salomonis et dabo tibi decem
tribus.
32 Porro una tribus remanebit ei propter servum meum David et Ierusalem
civitatem, quam elegi ex omnibus tribubus Israel;
33 eo quod dereliquerint me et adoraverint Astharthen deam Sidoniorum et Chamos
deum Moab et Melchom deum filiorum Ammon et non ambulaverint in viis meis, ut
facerent iustitiam coram me et praecepta mea et iudicia sicut David pater eius.
34 Nec auferam omne regnum de manu eius, sed ducem ponam eum cunctis diebus
vitae suae propter David servum meum, quem elegi, qui custodivit mandata mea et
praecepta mea.
35 Auferam autem regnum de manu filii eius et dabo tibi decem tribus;
36 filio autem eius dabo tribum unam, ut remaneat lucerna David servo meo
cunctis diebus coram me in Ierusalem civitate, quam elegi, ut esset nomen meum
ibi.
37 Te autem assumam, et regnabis super omnia, quae desiderat anima tua, erisque
rex super Israel.
38 Si igitur audieris omnia, quae praecepero tibi, et ambulaveris in viis meis
et feceris, quod rectum est coram me custodiens mandata mea et praecepta mea,
sicut fecit David servus meus, ero tecum et aedificabo tibi domum stabilem,
quomodo aedificavi David, et tradam tibi Israel
39 et affligam semen David super hoc, verumtamen non cunctis diebus .
40 Voluit ergo Salomon interficere Ieroboam, qui surrexit et aufugit in Aegyptum
ad Sesac regem Aegypti et fuit in Aegypto usque ad mortem Salomonis.
41 Reliqua autem gestorum Salomonis, omnia, quae fecit, et sapientia eius, ecce
universa scripta sunt in libro gestorum Salomonis;
42 dies autem, quos regnavit Salomon in Ierusalem super omnem Israel,
quadraginta anni sunt.
43 Dormivitque Salomon cum patribus suis et sepultus est in civitate David
patris sui; regnavitque Roboam filius eius pro eo.
12
1 Venit autem Roboam in Sichem; illuc enim congregatus erat omnis Israel ad
constituendum eum regem.
2 At Ieroboam filius Nabat, cum adhuc esset in Aegypto profugus a facie regis
Salomonis, audito hoc nuntio, reversus est de Aegypto.
3 Miseruntque et vocaverunt eum. Venit ergo Ieroboam et omnis multitudo Israel,
et locuti sunt ad Roboam dicentes:
4 Pater tuus durissimum iugum imposuit nobis; tu itaque nunc imminue paululum
de imperio patris tui durissimo et de iugo gravissimo, quod imposuit nobis, et
serviemus tibi .
5 Qui ait eis: Ite usque ad tertium diem et revertimini ad me .
Cumque abisset populus,
6 iniit consilium rex Roboam cum senioribus, qui assistebant coram Salomone
patre eius, cum adhuc viveret, et ait: Quod mihi datis consilium, ut
respondeam populo huic? .
7 Qui dixerunt ei: Si hodie oboedieris populo huic et servieris et petitioni
eorum cesseris locutusque fueris ad eos verba lenia, erunt tibi servi cunctis
diebus .
8 Qui dereliquit consilium senum, quod dederant ei, et adhibuit adulescentes,
qui nutriti fuerant cum eo et assistebant illi,
9 dixitque ad eos: Quod mihi datis consilium, ut respondeam populo huic, qui
dixerunt mihi: Levius fac iugum, quod imposuit pater tuus super nos? .
10 Et dixerunt ei iuvenes, qui nutriti fuerant cum eo: Sic loquere populo
huic, qui locuti sunt ad te dicentes: Pater tuus aggravavit iugum nostrum, tu
releva nos; sic loqueris ad eos: Minimus digitus meus grossior est lumbis
patris mei.
11 Et nunc, pater meus posuit super vos iugum grave, ego autem addam super iugum
vestrum; pater meus cecidit vos flagellis, ego autem caedam scorpionibus .
12 Venit ergo Ieroboam et omnis populus ad Roboam die tertia, sicut locutus
fuerat rex dicens: Revertimini ad me die tertia .
13 Responditque rex populo dura, derelicto consilio seniorum, quod ei dederant,
14 et locutus est eis secundum consilium iuvenum dicens:
Pater meus aggravavit iugum vestrum,
ego autem addam iugo vestro;
pater meus cecidit vos flagellis,
ego autem caedam vos scorpionibus .
15 Ergo non acquievit rex populo, quoniam dispositum erat a Domino, ut
suscitaret verbum suum, quod locutus fuerat in manu Ahiae Silonitae ad Ieroboam
filium Nabat.
16 Videns itaque omnis Israel quod noluisset eos audire rex, respondit ei
dicens:
Quae nobis pars in David,
vel quae hereditas in filio Isai?
Vade in tabernacula tua, Israel!
Nunc vide domum tuam, David! . Et abiit Israel in tabernacula sua.
17 Super filios autem Israel, quicumque habitabant in civitatibus Iudae,
regnavit Roboam.
18 Misit rex Roboam Adoniram, qui erat super servitutem; et lapidavit eum omnis
Israel, et mortuus est. Porro rex Roboam festinus ascendit currum et fugit in
Ierusalem.
19 Recessitque Israel a domo David usque in praesentem diem.
20 Factum est autem cum audisset omnis Israel quod reversus esset Ieroboam,
miserunt et vocaverunt eum, congregato coetu, et constituerunt eum regem super
omnem Israel; nec secutus est quisquam domum David praeter tribum Iudae solam.
21 Venit autem Roboam Ierusalem et congrcgavit universam domum Iudae et tribum
Beniamin, centum octoginta milia electorum virorum bellatorum, ut pugnaret
contra domum Israel et reduceret regnum Roboam filio Salomonis.
22 Factus est vero sermo Domini ad Semeiam virum Dei dicens:
23 Loquere ad Roboam filium Salomonis regem Iudae et ad omnem domum Iudae et
Beniamin et reliquos de populo dicens:
24 Haec dicit Dominus: Non ascendetis neque bellabitis contra fratres vestros,
filios Israel; revertatur vir in domum suam; a me enim factum est hoc .
Audierunt sermonem Domini et reversi sunt de itinere, sicut eis praeceperat
Dominus.
25 Aedificavit autem Ieroboam Sichem in monte Ephraim et habitavit ibi; et
egressus inde aedificavit Phanuel.
26 Dixitque Ieroboam in corde suo: Nunc revertetur regnum ad domum David,
27 si ascenderit populus iste, ut faciat sacrificia in domo Domini in Ierusalem,
et convertetur cor populi huius ad dominum suum Roboam regem Iudae,
interficientque me et revertentur ad Roboam regem Iudae .
28 Et excogitato consilio, fecit rex duos vitulos aureos et dixit ad populum:
Nolite ultra ascendere in Ierusalem! Ecce dii tui, Israel, qui te eduxerunt de
terra Aegypti .
29 Posuitque unum in Bethel et alterum donavit in Dan;
30 et factum est hoc in peccatum: ibat enim populus coram uno usque in Dan.
31 Et fecit fana in excelsis et sacerdotes de extremis populi, qui non erant de
filiis Levi.
32 Constituitque diem sollemnem in mense octavo, quinta decima die mensis, in
similitudinem sollemnitatis, quae celebratur in Iuda. Et ascendit altare; sic
fecit in Bethel, ut immolaret vitulis, quos fabricatus erat; constituitque in
Bethel sacerdotes excelsorum, quae fecerat.
33 Et ascendit super altare, quod exstruxerat in Bethel, quinta decima die
mensis octavi, quem finxerat de corde suo; et fecit sollemnitatem filiis Israel
et ascendit super altare, ut adoleret.
13
1 Et ecce vir Dei venit de Iuda in sermone Domini in Bethel, Ieroboam stante
super altare ad adolendum;
2 et exclamavit contra altare in sermone Domini et ait: Altare, altare, haec
dicit Dominus: Ecce filius nascetur domui David, Iosias nomine, et immolabit
super te sacerdotes excelsorum, qui nunc in te immolant, et ossa hominum super
te incendent .
3 Deditque in illa die signum dicens: Hoc erit signum, quod locutus est
Dominus: ecce altare scindetur, et effundetur cinis, qui in eo est .
4 Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem inclamaverat contra altare in
Bethel, extendit manum suam de altari dicens: Apprehendite eum! . Et exaruit
manus eius, quam extenderat contra eum, nec valuit retrahere eam ad se.
5 Altare quoque scissum est, et effusus est cinis de altari iuxta signum, quod
praedixerat vir Dei in sermone Domini.
6 Et ait rex ad virum Dei: Deprecare faciem Domini Dei tui et ora pro me, ut
restituatur manus mea mihi . Oravit vir Dei faciem Domini, et reversa est manus
regis ad eum et facta est sicut prius fuerat.
7 Locutus est autem rex ad virum Dei: Veni mecum domum, ut prandeas, et dabo
tibi munera .
8 Responditque vir Dei ad regem: Si dederis mihi mediam partem domus tuae, non
veniam tecum nec comedam panem neque bibam aquam in loco isto;
9 sic enim mandatum est mihi in sermone Domini praecipientis: Non comedes panem
neque bibes aquam nec reverteris per viam, qua venisti .
10 Abiit ergo per aliam viam et non est reversus per iter, quo venerat in
Bethel.
11 Prophetes autem quidam senex habitabat in Bethel; ad quem venerunt filii sui
et narraverunt ei omnia opera, quae fecerat vir Dei illa die in Bethel, et
verba, quae locutus fuerat ad regem, narraverunt quoque patri suo.
12 Et dixit eis pater eorum: Per quam viam abiit? . Ostenderunt ei filii sui
viam, per quam abierat vir Dei, qui venerat de Iuda.
13 Et ait filiis suis: Sternite mihi asinum . Qui cum stravissent, ascendit
14 et abiit post virum Dei et invenit eum sedentem subtus terebinthum et ait
illi: Tune es vir Dei, qui venisti de Iuda?. Respondit ille: Ego sum .
15 Dixit ad eum: Veni mecum domum, ut comedas panem .
16 Qui ait: Non possum reverti neque venire tecum nec comedam panem neque
bibam aquam in loco isto;
17 sic enim dictum est mihi in sermone Domini: Non comedes panem et non bibes
ibi aquam nec reverteris per viam, qua ieris .
18 Qui ait illi: Et ego propheta sum similis tui; et angelus locutus est mihi
in sermone Domini dicens: Reduc eum tecum in domum tuam, et comedat panem et
bibat aquam . Fefellit eum
19 et reduxit secum; comedit ergo panem in domo eius et bibit aquam.
20 Cumque sederent ad mensam, factus est sermo Domini ad prophetam, qui
reduxerat eum,
21 et exclamavit ad virum Dei, qui venerat de Iuda, dicens: Haec dicit
Dominus: Quia non oboediens fuisti ori Domini et non custodisti mandatum, quod
praecepit tibi Dominus Deus tuus,
22 et reversus es et comedisti panem et bibisti aquam in loco, in quo praecepit
tibi, ne comederes panem neque biberes aquam, non inferetur cadaver tuum in
sepulcrum patrum tuorum .
23 Cumque comedisset panem et bibisset, stravit sibi asinum prophetae, qui
reduxerat eum;
24 et, cum abisset, invenit eum leo in via et occidit, et erat cadaver eius
proiectum in itinere; asinus autem stabat iuxta illum, et leo stabat iuxta
cadaver.
25 Et ecce viri transeuntes viderunt cadaver proiectum in via et leonem stantem
iuxta cadaver; et venerunt et divulgaverunt in civitate, in qua prophetes ille
senex habitabat.
26 Quod cum audisset propheta ille, qui reduxerat eum de via, ait: Vir Dei
est, qui inoboediens fuit ori Domini, et tradidit eum Dominus leoni; et
confregit eum et occidit iuxta verbum Domini, quod locutus est ei .
27 Dixitque ad filios suos: Sternite mihi asinum! . Qui cum stravissent,
28 et ille abisset, invenit cadaver eius proiectum in via et asinum et leonem
stantes iuxta cadaver; non comedit leo de cadavere nec laesit asinum.
29 Tulit ergo prophetes cadaver viri Dei et posuit illud super asinum et
reversus intulit in civitatem prophetae senis, ut plangerent eum et sepelirent.
30 Et posuit cadaver eius in sepulcro suo, et planxerunt eum: Heu, heu, mi
frater! .
31 Cumque sepelissent eum, dixit ad filios suos: Cum mortuus fuero, sepelite
me in sepulcro, in quo vir Dei sepultus est; iuxta ossa eius ponite ossa mea.
32 Profecto enim veniet sermo, quem praedixit in sermone Domini contra altare,
quod est in Bethel, et contra omnia fana excelsorum, quae sunt in urbibus
Samariae .
33 Post haec non est reversus Ieroboam de via sua pessima, sed iterum faciebat
de novissimis populi sacerdotes excelsorum; quicumque volebat, implebat eius
manum, ut fieret sacerdos excelsorum.
34 Et propter hanc causam peccavit domus Ieroboam, et eversa est et deleta de
superficie terrae.
14
1 In tempore illo aegrotavit Abia filius Ieroboam, 2 dixitque Ieroboam uxori
suae: Surge et commuta habitum, ne cognoscaris quod sis uxor Ieroboam, et vade
in Silo, ubi est Ahias propheta, qui locutus est mihi quod regnaturus essem
super populum hunc.
3 Tolle quoque in manu tua decem panes et crustula et vas mellis et vade ad
illum: ipse indicabit tibi quid eventurum sit puero .
4 Fecit, ut dixerat, uxor Ieroboam et consurgens abiit in Silo et venit in domum
Ahiae; at ille non poterat videre, quia caligaverant oculi eius prae senectute.
5 Dixerat autem Dominus ad Ahiam: Ecce uxor Ieroboam ingredietur, ut consulat
te super filio suo, qui aegrotat; haec et haec loqueris ei. Cum intret,
simulabit se peregrinam esse .
6 Cum ergo audiret Ahias sonitum pedum eius introeuntis per ostium, ait:
Ingredere, uxor Ieroboam. Quare aliam te esse simulas? Ego autem missus sum ad
te durus nuntius.
7 Vade et dic Ieroboam: Haec dicit Dominus, Deus Israel: Quia exaltavi te de
medio populi et dedi te ducem super populum meum Israel
8 et scidi regnum a domo David et dedi illud tibi, et non fuisti sicut servus
meus David, qui custodivit mandata mea et secutus est me in toto corde suo
faciens quod placitum esset in conspectu meo,
9 sed operatus es mala super omnes, qui fuerunt ante te, et fecisti tibi deos
alienos et conflatiles, ut me ad iracundiam provocares, me autem proiecisti post
tergum tuum:
10 idcirco ecce ego inducam mala super domum Ieroboam et percutiam de Ieroboam
quidquid masculini sexus, impuberem et puberem in Israel; et mundabo reliquias
domus Ieroboam, sicut mundari solet fimus usque ad purum.
11 Qui mortui fuerint de Ieroboam in civitate, comedent eos canes; qui autem
mortui fuerint in agro, vorabunt eos aves caeli, quia Dominus locutus est.
12 Tu igitur surge et vade in domum tuam, et in ipso introitu pedum tuorum in
urbem morietur puer,
13 et planget eum omnis Israel et sepeliet; iste enim solus inferetur de
Ieroboam in sepulcrum, quia inventum est in eo, quod bonum erat Domino, Deo
Israel, in domo Ieroboam.
14 Constituet autem sibi Dominus regem super Israel, qui percutiat domum
Ieroboam.
15 Et percutiet Dominus Israel, ut moveatur sicut arundo in aqua, et evellet
Israel de terra bona hac, quam dedit patribus eorum; et ventilabit eos trans
Flumen, quia fecerunt sibi palos, ut irritarent Dominum.
16 Et tradet Dominus Israel propter peccata Ieroboam, qui peccavit et peccare
fecit Israel .
17 Surrexit itaque uxor Ieroboam et abiit et venit in Thersa; cumque illa
ingrederetur limen domus, puer mortuus est.
18 Et sepelierunt eum, et planxit illum omnis Israel iuxta sermonem Domini, quem
locutus est in manu servi sui Ahiae prophetae.
19 Reliqua autem gestorum Ieroboam, quomodo pugnaverit et quomodo regnaverit,
ecce scripta sunt in libro annalium regum Israel.
20 Dies autem, quibus regnavit Ieroboam, viginti duo anni sunt; et dormivit cum
patribus suis. Regnavitque Nadab filius eius pro eo.
21 Porro Roboam filius Salomonis regnavit in Iuda. Quadraginta et unius anni
erat Roboam, cum regnare coepisset, et decem et septem annos regnavit in
Ierusalem civitate, quam elegit Dominus, ut poneret nomen suum ibi ex omnibus
tribubus Israel. Nomen autem matris eius Naama Ammanites.
22 Et fecit Iuda malum coram Domino, et irritaverunt eum super omnibus, quae
fecerant patres eorum in peccatis suis, quae peccaverant;
23 aedificaverunt enim et ipsi sibi excelsa et lapides et palos super omnem
collem excelsum et subter omnem arborem frondosam.
24 Sed et prostibula fuerunt in terra; feceruntque omnes abominationes gentium,
quas attrivit Dominus ante faciem filiorum Israel.
25 In quinto autem anno regni Roboam ascendit Sesac rex Aegypti in Ierusalem
26 et tulit thesauros domus Domini et thesauros regios et universa diripuit,
scuta quoque aurea omnia, quae fecerat Salomon.
27 Pro quibus fecit rex Roboam scuta aerea et tradidit ea in manu ducum
cursorum, qui excubabant ante ostium domus regis.
28 Cumque ingrederetur rex in domum Domini, portabant ea cursores et postea
reportabant ad armamentarium cursorum.
29 Reliqua autem gestorum Roboam et omnia, quae fecit, ecce scripta sunt in
libro annalium regum Iudae.
30 Fuitque bellum inter Roboam et Ieroboam cunctis diebus.
31 Dormivit itaque Roboam cum patribus suis et sepultus est cum eis in civitate
David; nomen autem matris eius Naama Ammanites. Et regnavit Abiam filius eius
pro eo.
15
1 Igitur in octavo decimo anno regni Ieroboam filii Nabat regnavit Abiam super
Iudam.
2 Tribus annis regnavit in Ierusalem; nomen matris eius Maacha filia Abessalom.
3 Ambulavitque in omnibus peccatis patris sui, quae fecerat ante eum; nec erat
cor eius perfectum cum Domino Deo suo sicut cor David patris eius.
4 Sed propter David dedit ei Dominus Deus suus lucernam in Ierusalem, ut
suscitaret filium eius post eum et statueret Ierusalem;
5 eo quod fecisset David rectum in oculis Domini et non declinasset ab omnibus,
quae praeceperat ei, cunctis diebus vitae suae, excepta re Uriae Hetthaei. ( 6 )
7 Reliqua autem gestorum Abiam et omnia, quae fecit, nonne haec scripta sunt in
libro annalium regum Iudae? Fuitque bellum inter Abiam et inter Ieroboam.
8 Et dormivit Abiam cum patribus suis, et sepelierunt eum in civitate David;
regnavitque Asa filius eius pro eo.
9 In anno ergo vicesimo Ieroboam regis Israel regnavit Asa rex Iudae
10 et quadraginta et uno anno regnavit in Ierusalem. Nomen matris eius Maacha
filia Abessalom.
11 Et fecit Asa rectum ante conspectum Domini sicut David pater eius.
12 Et abstulit prostibula de terra purgavitque universas sordes idolorum, quae
fecerant patres eius.
13 Insuper et Maacham matrem suam amovit, ne esset domina, eo quod fecisset
abominationem Aserae; confregitque Asa simulacrum turpissimum et combussit in
torrente Cedron.
14 Excelsa autem non abstulit; verumtamen cor Asa perfectum erat coram Domino
cunctis diebus suis.
15 Et intulit ea, quae sanctificaverat pater suus et quae ipse voverat, in domum
Domini, argentum et aurum et vasa.
16 Bellum autem erat inter Asa et Baasa regem lsrael cunctis diebus eorum.
17 Ascendit quoque Baasa rex Israel in Iudam et aedificavit Rama, ut non posset
quispiam egredi vel ingredi de parte Asa regis Iudae.
18 Tollens itaque Asa omne argentum et aurum, quod remanserat in thesauris domus
Domini et in thesauris domus regiae, dedit illud in manu servorum suorum et
misit ad Benadad filium Tabremmon filii Hezion regem Syriae, qui habitabat in
Damasco, dicens:
19 Foedus est inter me et te et inter patrem meum et patrem tuum; ideo misi
tibi munera, argentum et aurum, et peto, ut irritum facias foedus, quod habes
cum Baasa rege Israel, et recedat a me .
20 Acquiescens Benadad regi Asa misit principes exercituum suorum in civitates
Israel, et percusserunt Ahion et Dan et Abelbethmaacha et universam Chenereth
cum omni terra Nephthali.
21 Quod cum audisset Baasa, cessavit aedificare Rama et reversus est in Thersa.
22 Rex autem Asa convocavit omnem Iudam, nullo excusato; et tulerunt lapides
Rama et ligna eius, quibus aedificaverat Baasa, et exstruxit de eis rex Asa
Gabaa Beniamin et Maspha.
23 Reliqua autem omnium gestorum Asa et universa fortitudo eius et cuncta, quae
fecit, et civitates, quas exstruxit, nonne haec scripta sunt in libro annalium
regum Iudae? Verumtamen in tempore senectutis suae doluit pedes;
24 et dormivit cum patribus suis et sepultus est cum eis in civitate David
patris sui. Regnavitque Iosaphat filius eius pro eo.
25 Nadab vero filius Ieroboam regnavit super Israel anno secundo Asa regis
Iudae; regnavitque super Israel duobus annis.
26 Et fecit, quod malum est in conspectu Domini, et ambulavit in viis patris sui
et in peccato eius, quo peccare fecit Israel.
27 Insidiatus est autem ei Baasa filius Ahiae de domo Issachar et percussit eum
in Gebbethon, quae est urbs Philisthinorum; siquidem Nadab et omnis Israel
obsidebant Gebbethon.
28 Interfecit igitur illum Baasa in anno tertio Asa regis Iudae et regnavit pro
eo.
29 Cumque regnasset, percussit omnem domum Ieroboam; non dimisit ne unam quidem
animam de semine eius, donec deleret eam iuxta verbum Domini, quod locutus
fuerat in manu servi sui Ahiae Silonitis
30 propter peccata Ieroboam, quae peccaverat et quibus peccare fecerat Israel,
et propter delictum, quo irritaverat Dominum, Deum Israel.
31 Reliqua autem gestorum Nadab et omnia, quae fortiter operatus est, nonne haec
scripta sunt in libro annalium regum Israel?
32 Fuitque bellum inter Asa et Baasa regem Israel cunctis diebus eorum.
33 Anno tertio Asa regis Iudae regnavit Baasa filius Ahiae super omnem Israel in
Thersa viginti quattuor annis;
34 et fecit malum coram Domino ambulavitque in via Ieroboam et in peccato eius,
quo peccare fecit Israel.
16
1 Factus est autem sermo Domini ad Iehu filium Hanani contra Baasa dicens:
2 Pro eo quod exaltavi te de pulvere et posui te ducem super populum meum
Israel, tu autem ambulasti in via Ieroboam et peccare fecisti populum meum
Israel, ut me irritares in peccatis eorum,
3 ecce ego demetam posteriora Baasa et posteriora domus eius et faciam domum
tuam sicut domum Ieroboam filii Nabat.
4 Qui mortuus fuerit de Baasa in civitate, comedent eum canes; et, qui mortuus
fuerit ex eo in agro, comedent eum volucres caeli.
5 Reliqua autem gestorum Baasa et quaecumque fecit et fortitudo eius, nonne haec
scripta sunt in libro annalium regum Israel?
6 Dormivit ergo Baasa cum patribus suis sepultusque est in Thersa; et regnavit
Ela filius eius pro eo.
7 Sed et in manu Iehu filii Hanani prophetae verbum Domini factum est ad Baasa
et ad domum eius propter omne malum, quod fecerat coram Domino ad irritandum eum
in operibus manuum suarum, ut fieret sicut domus Ieroboam, eo quod percussisset
eam.
8 Anno vicesimo sexto Asa regis Iudae regnavit Ela filius Baasa super Israel in
Thersa duobus annis.
9 Et rebellavit contra eum servus suus Zamri dux mediae partis curruum. Erat
autem Ela in Thersa bibens et temulentus in domo Arsa praefecti domus in Thersa;
10 irruens ergo Zamri percussit et occidit eum anno vicesimo septimo Asa regis
Iudae et regnavit pro eo.
11 Cumque regnasset et sedisset super solium eius, percussit omnem domum Baasa
et non dereliquit ex eo quidquid masculini sexus et propinquos et amicos eius.
12 Delevitque Zamri omnem domum Baasa iuxta verbum Domini, quod locutus fuerat
ad Baasa in manu Iehu prophetae,
13 propter universa peccata Baasa et peccata Ela filii eius, qui peccaverunt et
peccare fecerunt Israel provocantes Dominum, Deum Israel, in vanitatibus suis.
14 Reliqua autem gestorum Ela et omnia, quae fecit, nonne haec scripta sunt in
libro annalium regum Israel?
15 Anno vicesimo septimo Asa regis Iudae regnavit Zamri septem diebus in Thersa.
Porro exercitus obsidebat Gebbethon urbem Philisthinorum.
16 Cumque audisset rebellasse Zamri et occidisse regem, fecit sibi regem omnis
Israel Amri, qui erat princeps militiae super Israel in die illa in castris.
17 Ascendit ergo Amri et omnis Israel cum eo de Gebbethon, et obsidebant Thersa;
18 videns autem Zamri quod expugnanda esset civitas, ingressus est palatium et
succendit super se domum regiam et mortuus est igne
19 in peccatis suis, quae peccaverat faciens malum coram Domino et ambulans in
via Ieroboam et in peccato eius, quo fecit peccare Israel.
20 Reliqua autem gestorum Zamri et rebellio, quam fecit, nonne haec scripta sunt
in libro annalium regum Israel?
21 Tunc divisus est populus Israel in duas partes: media pars populi sequebatur
Thebni filium Gineth, ut constitueret eum regem, et media pars Amri.
22 Praevaluit autem populus, qui erat cum Amri, populo, qui sequebatur Thebni
filium Gineth; mortuusque est Thebni, et regnavit Amri.
23 Anno tricesimo primo Asa regis Iudae regnavit Amri super Israel duodecim
annis; in Thersa regnavit sex annis.
24 Emitque montem Samariae a Somer duobus talentis argenti et aedificavit eum et
vocavit nomen civitatis, quam exstruxerat, nomine Somer domini montis Samariae.
25 Fecit autem Amri malum in conspectu Domini et operatus est nequiter super
omnes, qui fuerunt ante eum;
26 ambulavitque in omni via Ieroboam filii Nabat et in peccato eius, quo peccare
fecerat Israel, ut irritaret Dominum, Deum Israel, in vanitatibus suis.
27 Reliqua autem gestorum Amri et proelia eius, quae fortiter gessit, nonne haec
scripta sunt in libro annalium regum Israel?
28 Et dormivit Amri cum patribus suis et sepultus est in Samaria; regnavitque
Achab filius eius pro eo.
29 Achab vero filius Amri regnavit super Israel anno tricesimo octavo Asa regis
Iudae; et regnavit Achab filius Amri super Israel in Samaria viginti et duobus
annis.
30 Et fecit Achab filius Amri malum in conspectu Domini super omnes, qui fuerunt
ante eum.
31 Nec suffecit ei, ut ambularet in peccatis Ieroboam filii Nabat; insuper duxit
uxorem Iezabel filiam Ethbaal regis Sidoniorum et abiit et servivit Baal et
adoravit eum.
32 Et posuit aram Baal in templo Baal, quod aedificaverat in Samaria,
33 et fecit Achab palum. Et addidit Achab in opere suo irritans Dominum, Deum
Israel, super omnes reges Israel, qui fuerant ante eum.
34 In diebus eius aedificavit Hiel de Bethel Iericho; in Abiram primitivo suo
fundavit eam et in Segub novissimo suo posuit portas eius, iuxta verbum Domini,
quod locutus fuerat in manu Iosue filii Nun.
17
1 Et dixit Elias Thesbites de Thesbi in Galaad ad Achab: Vivit Dominus, Deus
Israel, in cuius conspectu sto. Non erit annis his ros et pluvia, nisi iuxta
oris mei verba! .
2 Et factum est verbum Domini ad eum dicens:
3 Recede hinc et vade contra orientem et abscondere in torrente Charith, qui
est contra Iordanem,
4 et ibi de torrente bibes; corvisque praecepi, ut pascant te ibi .
5 Abiit ergo et fecit iuxta verbum Domini; cumque abisset, sedit in torrente
Charith, qui est contra Iordanem.
6 Corvi quoque deferebant ei panem et carnes mane, similiter panem et carnes
vesperi; et bibebat de torrente.
7 Post dies autem siccatus est torrens; non enim pluerat super terram.
8 Factus est igitur sermo Domini ad eum dicens:
9 Surge et vade in Sarepta Sidoniorum et manebis ibi; praecepi enim ibi
mulieri viduae, ut pascat te .
10 Surrexit et abiit Sareptam. Cumque venisset ad portam civitatis, apparuit ei
mulier vidua colligens ligna; et vocavit eam dixitque: Da mihi paululum aquae
in vase, ut bibam .
11 Cumque illa pergeret, ut afferret, clamavit post tergum eius dicens: Affer
mihi, obsecro, et buccellam panis in manu tua .
12 Quae respondit: Vivit Dominus Deus tuus, non habeo panem, nisi quantum
pugillus capere potest farinae in hydria et paululum olei in lecytho. En colligo
duo ligna, ut ingrediar et faciam illud mihi et filio meo, ut comedamus et
moriamur .
13 Ad quam Elias ait: Noli timere, sed vade et fac, sicut dixisti; verumtamen
mihi primum fac de ipsa farinula subcinericium panem parvulum et affer ad me;
tibi autem et filio tuo facies postea.
14 Haec autem dicit Dominus, Deus Israel: Hydria farinae non deficiet, nec
lecythus olei minuetur usque ad diem, in qua daturus est Dominus pluviam super
faciem terrae .
15 Quae abiit et fecit iuxta verbum Eliae et comedit illa et ipse et domus eius
per dies.
16 Hydria farinae non defecit, et lecythus olei non est imminutus iuxta verbum
Domini, quod locutus fuerat in manu Eliae.
17 Factum est autem post haec, aegrotavit filius mulieris matris familiae; et
erat languor fortis nimis, ita ut non remaneret in eo halitus.
18 Dixit ergo ad Eliam: Quid mihi et tibi, vir Dei? Ingressus es ad me, ut
rememorarentur iniquitates meae, et interficeres filium meum? .
19 Et ait ad eam: Da mihi filium tuum . Tulitque eum de sinu illius et
portavit in cenaculum, ubi ipse manebat, et posuit super lectulum suum;
20 clamavitque ad Dominum et dixit: Domine Deus meus, etiamne viduam, apud
quam ego ut hospes habito, afflixisti, ut interficeres filium eius? .
21 Et expandit se atque mensus est super puerum tribus vicibus et clamavit ad
Dominum et ait: Domine Deus meus, revertatur, oro, anima pueri huius in
viscera eius .
22 Et exaudivit Dominus vocem Eliae, et reversa est anima pueri intra eum, et
revixit.
23 Tulitque Elias puerum et deposuit eum de cenaculo in inferiorem domum et
tradidit matri suae et ait illi: En vivit filius tuus .
24 Dixitque mulier ad Eliam: Nunc in isto cognovi quoniam vir Dei es tu, et
verbum Domini in ore tuo verum est .
18
1 Post dies multos factum est verbum Domini ad Eliam in anno tertio dicens:
Vade et ostende te Achab, ut dem pluviam super faciem terrae .
2 Ivit ergo Elias, ut ostenderet se Achab.
Erat autem fames vehemens in Samaria.
3 Vocavitque Achab Abdiam dispensatorem domus suae. Abdias autem timebat Dominum
valde;
4 nam, cum interficeret Iezabel prophetas Domini, tulit ille centum prophetas et
abscondit eos quinquagenos et quinquagenos in speluncis et pavit eos pane et
aqua.
5 Dixit ergo Achab ad Abdiam: Vade in terra ad universos fontes aquarum et in
cunctas valles, si forte invenire possimus herbam, ut salvemus equos et mulos et
nullum de iumentis interficere debeamus .
6 Diviseruntque sibi regiones, ut circuirent eas: Achab ibat per viam unam, et
Abdias per viam alteram seorsum.
7 Cumque esset Abdias in via, Elias occurrit ei; qui cum cognovisset eum,
cecidit super faciem suam et ait: Num tu es, domine mi, Elias? .
8 Cui ille respondit: Ego. Vade, dic domino tuo: Adest Elias .
9 Et ille: Quid peccavi, inquit, quoniam trades me servum tuum in manu Achab,
ut interficiat me?
10 Vivit Dominus Deus tuus, non est gens aut regnum, quo non miserit dominus
meus te requirens et, respondentibus cunctis: Non est hic, adiuravit regna
singula et gentes, eo quod minime reperireris.
11 Et nunc dicis mihi: Vade et dic domino tuo: Adest Elias.
12 Cumque recessero a te, spiritus Domini asportabit te in locum, quem ego
ignoro; et ingressus nuntiabo Achab, et non inveniet te et interficiet me.
Servus autem tuus timet Dominum ab infantia sua.
13 Numquid non indicatum est domino meo quid fecerim, cum interficeret Iezabel
prophetas Domini: quod absconderim de prophetis Domini centum viros,
quinquagenos et quinquagenos in speluncis et paverim eos pane et aqua?
14 Et nunc tu dicis: Vade et dic domino tuo: Adest Elias, ut interficiat me .
15 Dixit Elias: Vivit Dominus exercituum ante cuius vultum sto: hodie apparebo
ei .
16 Abiit ergo Abdias in occursum Achab et indicavit ei.
Venitque Achab in occursum Eliae
17 et, cum vidisset eum, ait: Tune es, qui conturbas Israel? .
18 Et ille ait: Non turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui
dereliquistis mandata Domini, et secutus es Baalim.
19 Verumtamen nunc mitte et congrega ad me universum Israel in monte Carmeli et
prophetas Baal quadringentos quinquaginta prophetasque Aserae quadringentos, qui
comedunt de mensa Iezabel .
20 Misit Achab ad omnes filios Israel et congregavit prophetas in monte Carmeli.
21 Accedens autem Elias ad omnem populum ait: Usquequo claudicatis in duas
partes? Si Dominus est Deus, sequimini eum; si autem Baal, sequimini illum . Et
non respondit ei populus verbum.
22 Et ait rursus Elias ad populum: Ego remansi propheta Domini solus;
prophetae autem Baal quadringenti et quinquaginta viri sunt.
23 Dentur nobis duo boves, et illi eligant sibi bovem unum et in frusta
caedentes ponant super ligna; ignem autem non supponant. Et ego faciam bovem
alterum et imponam super ligna; ignemque non supponam.
24 Invocate nomen dei vestri, et ego invocabo nomen Domini; et Deus, qui
exaudierit per ignem, ipse est Deus! . Respondens omnis populus ait: Optima
propositio .
25 Dixit ergo Elias prophetis Baal: Eligite vobis bovem unum et facite primi,
quia vos plures estis; et invocate nomen dei vestri ignemque non supponatis .
26 Qui cum tulissent bovem, quem dederat eis, fecerunt et invocabant nomen Baal
de mane usque ad meridiem dicentes: Baal, exaudi nos! . Et non erat vox, nec
qui responderet. Saliebantque in circuitu altaris, quod fecerant.
27 Cumque esset iam meridies, illudebat eis Elias dicens: Clamate voce maiore;
deus enim est et forsitan occupatus est aut secessit aut in itinere aut certe
dormit, ut excitetur .
28 Clamabant ergo voce magna et incidebant se iuxta ritum suum cultris et
lanceolis, donec perfunderentur sanguine.
29 Postquam autem transiit meridies, et, illis prophetantibus, venerat tempus,
quo sacrificium offerri solet, nec audiebatur vox, neque aliquis respondebat nec
attendebat orantes,
30 dixit Elias omni populo: Venite ad me . Et, accedente ad se populo,
curavit altare Domini, quod destructum fuerat;
31 et tulit duodecim lapides iuxta numerum tribuum filiorum Iacob, ad quem
factus est sermo Domini dicens: Israel erit nomen tuum .
32 Et aedificavit lapidibus altare in nomine Domini fecitque aquaeductum quasi
pro duobus satis in circuitu altaris
33 et composuit ligna divisitque per membra bovem et posuit super ligna
34 et ait: Implete quattuor hydrias aqua et fundite super holocaustum et super
ligna . Rursumque dixit: Etiam secundo hoc facite . Qui cum fecissent et
secundo, ait: Etiam tertio idipsum facite . Feceruntque et tertio,
35 et currebant aquae circum altare, et fossa aquaeductus repleta est.
36 Cumque iam tempus esset, ut offerretur sacrificium, accedens Elias propheta
ait: Domine, Deus Abraham, Isaac et Israel, hodie ostende quia tu es Deus in
Israel, et ego servus tuus et iuxta praeceptum tuum feci omnia haec.
37 Exaudi me, Domine, exaudi me, ut discat populus iste quia tu, Domine, es Deus
et tu convertisti cor eorum iterum! .
38 Cecidit autem ignis Domini et voravit holocaustum et ligna et lapides,
pulverem quoque et aquam, quae erat in aquaeductu lambens.
39 Quod cum vidisset omnis populus, cecidit in faciem suam et ait: Dominus
ipse est Deus, Dominus ipse est Deus! .
40 Dixitque Elias ad eos: Apprehendite prophetas Baal, et ne unus quidem
effugiat ex eis! . Quos cum comprehendissent, duxit eos Elias ad torrentem
Cison et interfecit eos ibi.
41 Et ait Elias ad Achab: Ascende, comede et bibe, quia sonus multae pluviae
est .
42 Ascendit Achab, ut comederet et biberet. Elias autem ascendit in verticem
Carmeli et pronus in terram posuit faciem inter genua sua
43 et dixit ad puerum suum: Ascende et prospice contra mare . Qui, cum ascen
disset et contemplatus esset, ait: Non est quidquam . Et rursum ait illi:
Revertere septem vicibus .
44 In septima autem vice dixit: Ecce nubecula parva quasi manus hominis
ascendit de mari . Et ait: Ascende et dic Achab: Iunge et descende, ne
occupet te pluvia! .
45 Et factum est interea: ecce caeli contenebrati sunt, et nubes et ventus, et
facta est pluvia grandis. Ascendens itaque Achab abiit in Iezrahel.
46 Et manus Domini facta est super Eliam; accinctisque lumbis, currebat ante
Achab, donec veniret in Iezrahel.
19
1 Nuntiavit autem Achab Iezabel omnia, quae fecerat Elias, et quomodo occidisset
universos prophetas gladio.
2 Misitque Iezabel nuntium ad Eliam dicens: Haec mihi faciant dii et haec
addant, nisi hac hora cras posuero animam tuam sicut animam unius ex illis .
3 Timuit ergo Elias et surgens abiit, ut animam suam salvaret, venitque in
Bersabee Iudae et dimisit ibi puerum suum.
4 Et perrexit in desertum via unius diei; cumque venisset et sederet subter unam
iuniperum, petivit animae suae, ut moreretur, et ait: Sufficit mihi, Domine!
Tolle animam meam; neque enim melior sum quam patres mei .
5 Proiecitque se et obdormivit in umbra iuniperi; et ecce angelus tetigit eum et
dixit illi: Surge, comede! .
6 Respexit, et ecce ad caput suum subcinericius panis et vas aquae; comedit ergo
et bibit et rursum obdormivit.
7 Reversusque est angelus Domini secundo et tetigit eum dixitque illi: Surge,
comede! Grandis enim tibi restat via .
8 Qui, cum surrexisset, comedit et bibit et ambulavit in fortitudine cibi illius
quadraginta diebus et quadraginta noctibus usque ad montem Dei Horeb.
9 Cumque venisset illuc, mansit in spelunca. Et ecce sermo Domini ad eum
dixitque illi: Quid hic agis, Elia? .
10 At ille respondit: Zelo zelatus sum pro Domino, Deo exercituum, quia
dereliquerunt pactum tuum filii Israel, altaria tua destruxerunt et prophetas
tuos occiderunt gladio; et derelictus sum ego solus, et quaerunt animam meam, ut
auferant eam .
11 Et ait ei: Egredere et sta in monte coram Domino . Et ecce Dominus
transit, et ventus grandis et fortis subvertens montes et conterens petras ante
Dominum; non in vento Dominus. Et post ventum, commotio; non in commotione
Dominus.
12 Et post commotionem, ignis; non in igne Dominus. Et post ignem, sibilus aurae
tenuis.
13 Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio et egressus stetit in
ostio speluncae; et ecce vox ad eum dicens: Quid agis hic, Elia? .
14 Et ille respondit: Zelo zelatus sum pro Domino, Deo exercituum, quia
dereliquerunt pactum tuum filii Israel, altaria tua destruxerunt et prophetas
tuos occiderunt gladio; et derelictus sum ego solus, et quaerunt animam meam, ut
auferant eam .
15 Et ait Dominus ad eum: Vade et revertere in viam tuam per desertum in
Damascum. Cumque perveneris, unges Hazael regem super Syriam;
16 et Iehu filium Namsi unges regem super Israel; Eliseum autem filium Saphat,
qui est de Abelmehula, unges prophetam pro te.
17 Et erit: quicumque fugerit gladium Hazael, occidet eum Iehu; et, qui fugerit
gladium Iehu, interficiet eum Eliseus.
18 Et relinquam mihi in Israel septem milia: universorum genua, quae non sunt
incurvata ante Baal, et omne os, quod non osculatum est eum .
19 Profectus ergo inde repperit Eliseum filium Saphat arantem duodecim iugis
boum; et ipse cum duodecimo erat. Cumque venisset Elias ad eum, misit pallium
suum super illum,
20 qui statim, relictis bobus, cucurrit post Eliam et ait: Osculer, oro,
patrem meum et matrem meam, et sic sequar te . Dixitque ei: Vade et
revertere; quid enim feci tibi? .
21 Reversus autem ab eo tulit par boum et mactavit illud et in iugo boum coxit
carnes et dedit populo, et comederunt. Consurgensque abiit et secutus est Eliam
et ministrabat ei.
20
1 Porro Benadad rex Syriae congregavit omnem exerci tum suum et triginta duos
reges secum et equos et currus et ascendens pugnabat contra Samariam et
obsidebat eam.
2 Mittensque nuntios ad Achab regem Israel in civitatem
3 ait: Haec dicit Benadad: Argentum tuum et aurum tuum meum est, et uxores
tuae et filii tui optimi mei sunt .
4 Responditque rex Israel: Iuxta verbum tuum, domine mi rex; tuus sum ego et
omnia mea .
5 Revertentesque nuntii dixerunt: Haec dicit Benadad: Quia misi ad te dicens:
Argentum tuum et aurum tuum et uxores tuas et filios tuos dabis mihi,
6 profecto cras hac eadem hora mittam servos meos ad te, et scrutabuntur domum
tuam et domum servorum tuorum; et omne, quod oculis tuis pretiosum est, ponent
in manibus suis et auferent .
7 Vocavit autem rex Israel omnes seniores terrae et ait: Animadvertite et
videte quoniam insidietur nobis; misit enim ad me pro uxoribus meis et filiis et
pro argento et auro, et non abnui .
8 Dixeruntque omnes maiores natu et universus populus ad eum: Non audias neque
acquiescas illi .
9 Respondit itaque nuntiis Benadad: Dicite domino meo regi: Omnia, propter
quae misisti ad me servum tuum initio, faciam; hanc autem rem facere non possum
. Reversique nuntii rettulerunt ei.
10 Qui remisit et ait: Haec faciant mihi dii et haec addant, si suffecerit
pulvis Samariae pugillis omnis populi, qui sequitur me .
11 Et respondens rex Israel ait: Dicite ei: Ne glorietur accinctus aeque ut
discinctus .
12 Factum est autem, cum audisset verbum istud, bibebat ipse et reges in
umbraculis et ait servis suis: Circumdate civitatem! . Et circumdederunt eam.
13 Et ecce propheta unus accedens ad Achab regem Israel ait: Haec dicit
Dominus: Certe vidisti omnem multitudinem hanc nimiam. Ecce ego tradam eam in
manu tua hodie, ut scias quia ego sum Dominus .
14 Et ait Achab: Per quem? . Dixitque ei: Haec dicit Dominus: Per
pedisequos principum provinciarum . Et ait: Quis incipiet proeliari? . Et
ille dixit: Tu .
15 Recensuit ergo pueros principum provinciarum et repperit numerum ducentorum
triginta duorum; et post eos recensuit populum, omnes filios Israel, septem
milia.
16 Et egressi sunt meridie. Benadad autem bibebat temulentus in umbraculis ipse
et reges triginta duo cum eo, qui ad auxilium eius venerant.
17 Egressi sunt autem pueri principum provinciarum in prima fronte. Misit itaque
Benadad, qui nuntiaverunt ei dicentes: Viri egressi sunt de Samaria .
18 At ille ait: Sive pro pace veniunt, apprehendite eos vivos; sive ut
proelientur, vivos eos capite .
19 Egressi erant ergo ex urbe pueri principum provinciarum, ac reliquus
exercitus sequebatur,
20 et percussit unusquisque virum, qui contra se venerat; fugeruntque Syri, et
persecutus est eos Israel. Fugit quoque Benadad rex Syriae in equo cum
equitibus.
21 Necnon egressus rex Israel percussit equos et currus et percussit Syriam
plaga magna.
22 Accedens autem propheta ad regem Israel dixit ei: Vade et confortare et
scito et vide quid facias; vertente enim anno rex Syriae ascendet contra te .
23 Servi vero regis Syriae dixerunt ei: Deus montium est Deus eorum, ideo
superaverunt nos; sed pugnemus contra eos in campestribus et obtinebimus eos.
24 Fac ergo hoc: Amove reges singulos a loco suo et pone principes pro eis;
25 et instaura numerum militum, qui ceciderunt de tuis, et equos secundum equos
pristinos et currus secundum currus, quos ante habuisti, et pugnabimus contra
eos in campestribus: et videbis quod obtinebimus eos . Credidit consilio eorum
et fecit ita.
26 Igitur vertente anno recensuit Benadad Syros et ascendit in Aphec, ut
pugnaret contra Israel.
27 Porro filii Israel recensiti sunt et, acceptis cibariis, profecti ex adverso
castraque metati sunt contra eos, quasi duo parvi greges caprarum; Syri autem
repleverunt terram.
28 Et accedens vir Dei dixit ad regem Israel: Haec dicit Dominus: Quia
dixerunt Syri: Deus montium est Dominus et non est Deus vallium, dabo omnem
multitudinem hanc grandem in manu tua, et scietis quia ego Dominus .
29 Dirigebant septem diebus ex adverso hi atque illi acies, septima autem die
commissum est bellum; percusseruntque filii Israel de Syris centum milia peditum
in die una.
30 Fugerunt autem, qui remanserant in Aphec, in civitatem, et cecidit murus
super viginti septem milia hominum, qui remanserant.
Porro Benadad fugiens ingressus est civitatem in cubiculum, quod erat intra
cubiculum.
31 Dixeruntque ei servi sui: Ecce audivimus quod reges domus Israel clementes
sint; ponamus itaque saccos in lumbis nostris et funiculos in capitibus nostris
et egrediamur ad regem Israel; forsitan salvabit animam tuam .
32 Accinxerunt saccis lumbos suos et posuerunt funes in capitibus suis
veneruntque ad regem Israel et dixerunt: Servus tuus Benadad dicit: Vivat,
oro te, anima mea . Et ille ait: Si adhuc vivit, frater meus est .
33 Quod acceperunt viri pro omine et festinantes rapuerunt verbum ex ore eius
atque dixerunt: Frater tuus Benadad . Et dixit eis: Ite et adducite eum .
Egressus est ergo ad eum Benadad, et levavit eum in currum suum.
34 Qui dixit ei: Civitates, quas tulit pater meus a patre tuo, reddam; et
plateas fac tibi in Damasco, sicut fecit pater meus in Samaria . Achab: Ego
autem, inquit, foederatum te dimittam . Et pepigit ei foedus et dimisit eum.
35 Tunc vir quidam de filiis prophetarum dixit ad socium suum in sermone Domini:
Percute me! . At ille noluit percutere.
36 Cui ait: Quia noluisti audire vocem Domini, ecce recedes a me, et percutiet
te leo . Cumque paululum recessisset ab eo, invenit eum leo atque percussit.
37 Sed et alterum inveniens virum dixit ad eum: Percute me! . Qui percussit
eum et vulneravit.
38 Abiit ergo propheta et occurrit regi in via et mutavit aspectum ponens
fasciam super oculos suos.
39 Cumque rex transiret, clamavit ad regem et ait: Servus tuus egressus est ad
proeliandum comminus; cumque fugisset vir unus, adduxit eum quidam ad me et ait:
Custodi virum istum! Qui si lapsus fuerit, erit anima tua pro anima eius, aut
talentum argenti appendes.
40 Dum autem ego turbatus huc illucque me verterem, subito non comparuit . Et
ait rex Israel ad eum: Hoc est iudicium tuum, quod ipse decrevisti .
41 At ille statim abstulit fasciam de oculis suis, et cognovit eum rex Israel
quod esset de prophetis.
42 Qui ait ad eum: Haec dicit Dominus: Quia dimisisti de manu tua virum, quem
morti devoveram, erit anima tua pro anima eius, et populus tuus pro populo eius
.
43 Reversus est igitur rex Israel in domum suam tristis et indignans venitque in
Samariam.
21
1 Postea autem factum est hoc. Vinea erat Naboth Iez rahelitae, quae erat in
Iezrahel iuxta palatium Achab regis Samariae.
2 Locutus est ergo Achab ad Naboth dicens: Da mihi vineam tuam, ut faciam mihi
hortum holerum, quia vicina est et prope domum meam. Daboque tibi pro ea vineam
meliorem aut, si tibi commodius putas, argenti pretium quanto digna est .
3 Cui respondit Naboth: Propitius mihi sit Dominus, ne dem hereditatem patrum
meorum tibi .
4 Venit ergo Achab in domum suam tristis et indignans super verbo, quod locutus
fuerat ad eum Naboth Iezrahelites dicens: Non dabo tibi hereditatem patrum
meorum . Et proiciens se in lectulum suum avertit faciem ad parietem et non
comedit panem.
5 Ingressa est autem ad eum Iezabel uxor sua dixitque ei: Quid est hoc, unde
anima tua contristata est? Et quare non comedis panem? .
6 Qui respondit ei: Quia locutus sum Naboth Iezrahelitae et dixi ei: Da mihi
vineam tuam, accepta pecunia; aut, si tibi placet, dabo tibi vineam pro ea. Et
ille ait: Non dabo tibi vineam meam .
7 Dixit ergo ad eum Iezabel uxor eius: Grandis auctoritatis es et bene regis
regnum Israel! Surge et comede panem et aequo esto animo; ego dabo tibi vineam
Naboth Iezrahelitae .
8 Scripsit itaque litteras ex nomine Achab et signavit eas anulo eius et misit
ad maiores natu et ad optimates, qui erant in civitate eius et habitabant cum
Naboth.
9 Litterarum autem haec erat sententia: Praedicate ieiunium et sedere facite
Naboth in capite populi
10 et submittite duos viros filios Belial contra eum, et testimonium dicant:
Maledixisti Deum et regem; et educite eum et lapidate, sicque moriatur .
11 Fecerunt ergo cives eius maiores natu et optimates, qui habitabant cum eo in
urbe, sicut praeceperat eis Iezabel et sicut scriptum erat in litteris, quas
miserat ad eos.
12 Praedicaverunt ieiunium et sedere fecerunt Naboth in capite populi;
13 et ingressi duo viri filii Belial sederunt contra eum et illi, ut viri
diabolici, dixerunt contra eum testimonium coram multitudine: Maledixit Naboth
Deum et regem . Quam ob rem eduxerunt eum extra civitatem et lapidibus
interfecerunt;
14 miseruntque ad Iezabel dicentes: Lapidatus est Naboth et mortuus est .
15 Factum est autem cum audisset Iezabel lapidatum Naboth et mortuum, locuta est
ad Achab: Surge, posside vineam Naboth Iezrahelitae, qui noluit tibi
acquiescere et dare eam, accepta pecunia; non enim vivit Naboth, sed mortuus est
.
16 Quod cum audisset Achab, mortuum videlicet Naboth, surrexit et descendebat in
vineam Naboth Iezrahelitae, ut possideret eam.
17 Factus est igitur sermo Domini ad Eliam Thesbiten dicens:
18 Surge et descende in occursum Achab regis Israel, qui est in Samaria; ecce
est in vinea Naboth, ad quam descendit, ut possideat eam.
19 Et loqueris ad eum dicens: Haec dicit Dominus: Occidisti, insuper et
possedisti! Et post haec addes: Haec dicit Dominus: In loco, in quo linxerunt
canes sanguinem Naboth, lambent tuum quoque sanguinem .
20 Et ait Achab ad Eliam: Num invenisti me, inimice mi? . Qui dixit:
Inveni, eo quod venumdatus sis, ut faceres malum in conspectu Domini.
21 Ecce ego inducam super te malum et demetam posteriora tua et interficiam de
Achab quidquid masculini sexus sive impuberem sive puberem in Israel.
22 Et dabo domum tuam sicut domum Ieroboam filii Nabat et sicut domum Baasa
filii Ahia, quia egisti, ut me ad iracundiam provocares, et peccare fecisti
Israel.
23 Sed et de Iezabel locutus est Dominus dicens: Canes comedent Iezabel in agro
Iezrahel.
24 Qui de Achab mortuus fuerit in civitate, comedent eum canes; qui autem
mortuus fuerit in agro, comedent eum volucres caeli .
25 Igitur non fuit alter talis sicut Achab, qui venumdatus est, ut faceret malum
in conspectu Domini; concitavit enim eum Iezabel uxor sua,
26 et abominabilis effectus est, in tantum ut sequeretur idola secundum omnia,
quae fecerant Amorraei, quos consumpsit Dominus a facie filiorum Israel.
27 Itaque cum audisset Achab sermones istos, scidit vestem suam et operuit
cilicio carnem suam ieiunavitque et dormivit in sacco et ambulabat demisso
capite.
28 Factus est autem sermo Domini ad Eliam Thesbiten dicens:
29 Nonne vidisti humiliatum Achab coram me? Quia igitur humiliatus est mei
causa, non inducam malum in diebus eius, sed in diebus filii sui inferam malum
domui eius .
22
1 Transierunt igitur tres anni absque bello inter Syriam et Israel.
2 In anno autem tertio descendit Iosaphat rex ludae ad regem Israel,
3 dixitque rex Israel ad servos suos: Ignoratis quod nostra sit Ramoth Galaad
et neglegimus tollere eam de manu regis Syriae? .
4 Et ait ad Iosaphat: Veniesne mecum ad proeliandum in
Ramoth Galaad? .
5 Dixitque Iosaphat ad regem Israel: Sicut ego sum, ita
et tu; populus meus et populus tuus unum sunt, et equites mei et equites tui .
Dixitque Iosaphat ad regem Israel: Quaere, oro te, hodie sermonem Domini .
6 Congregavit ergo rex Israel prophetas quadringentos circiter viros et ait ad
eos: Ire debeo in Ramoth Galaad ad bellandum, an quiescere? . Qui
responderunt: Ascende, et dabit Dominus in manu regis .
7 Dixit autem Iosaphat: Non est hic et alius propheta Domini, ut interrogemus
per eum? .
8 Et ait rex Israel ad Iosaphat: Remansit vir unus, per quem possimus
interrogare Dominum; sed ego odi eum, quia non prophetat mihi bonum sed malum:
Michaeas filius Iemla . Cui Iosaphat ait: Ne loquaris ita, rex .
9 Vocavit ergo rex Israel eunuchum quendam et dixit ei: Festina
adducere Michaeam filium Iemla .
10 Rex autem Israel et Iosaphat rex Iudae sedebat unusquisque in solio suo
vestiti cultu regio in area iuxta ostium portae Samariae; et universi prophetae
prophetabant in conspectu eorum.
11 Fecit quoque sibi Sedecias filius Chanaana cornua ferrea et ait: Haec dicit
Dominus: His ventilabis Syriam, donec deleas eam .
12 Omnesque prophetae similiter prophetabant dicentes: Ascende in Ramoth
Galaad et vade prospere, et tradet Dominus in manu regis .
13 Nuntius vero, qui ierat ut vocaret Michaeam, locutus est ad eum dicens:
Ecce sermones prophetarum ore uno regi bona praedicant; sit ergo sermo tuus
similis eorum, et loquere bona .
14 Cui Michaeas ait: Vivit Dominus quia, quodcumque dixerit
mihi Dominus, hoc loquar! .
15 Venit itaque ad regem, et ait illi rex: Michaea,
ire debemus in Ramoth Galaad ad proeliandum, an cessare? .
Cui ille respondit: Ascende et vade prospere, et tradet
Dominus in manu regis .
16 Dixit autem rex ad eum: Iterum atque iterum adiuro te, ut non loquaris
mihi, nisi quod verum est in nomine Domini .
17 Et ille ait:
Vidi cunctum Israel
dispersum in montibus
quasi oves non habentes pastorem. Et ait Dominus: Non habent isti dominum;
revertatur unusquisque in domum suam in pace .
18 Dixit ergo rex Israel ad Iosaphat: Numquid non dixi tibi quia non prophetat
mihi bonum sed semper malum? .
19 Ille vero addens ait: Propterea audi sermonem Domini: Vidi Dominum
sedentem super solium suum et omnem exercitum caeli assistentem ei a dextris et
a sinistris.
20 Et ait Dominus: Quis decipiet Achab, ut ascendat et cadat in
Ramoth Galaad?. Et dixit unus verba huiuscemodi et alius aliter.
21 Egressus est autem spiritus et stetit coram Domino et ait: Ego decipiam
illum. Cui locutus est Dominus: In quo?.
22 Et ille ait: Egrediar et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum
eius. Et dixit Dominus: Decipies et praevalebis; egredere et fac ita.
23 Nunc igitur ecce dedit Dominus spiritum mendacii in ore omnium prophetarum
tuorum, qui hic sunt, et Dominus locutus est contra te malum .
24 Accessit autem Sedecias filius Chanaana et percussit Michaeam in maxillam et
dixit: Quomodo transivit spiritus Domini a me, ut loqueretur tibi? .
25 Et ait Michaeas: Visurus es in die illa, quando ingredieris cubiculum intra
cubiculum, ut abscondaris .
26 Et ait rex Israel: Tolle Michaeam, et maneat apud Amon principem civitatis
et apud Ioas filium regis,
27 et dic eis: Haec dicit rex: Mittite virum istum in carcerem et sustentate
eum pane tribulationis et aqua angustiae, donec revertar in pace .
28 Dixitque Michaeas: Si reversus fueris in pace, non est locutus Dominus in
me . Et ait: Audite, populi omnes! .
29 Ascendit itaque rex Israel et Iosaphat rex Iudae in Ramoth Galaad.
30 Dixitque rex Israel ad Iosaphat: Mutato aspectu ineundum est proelium; tu
autem induere vestibus tuis . Porro rex Israel mutavit aspectum et ingressus
est bellum.
31 Rex autem Syriae praeceperat principibus curruum triginta duobus
dicens: Non pugnabitis contra minorem et maiorem quempiam, nisi contra regem
Israel solum .
32 Cum ergo vidissent principes curruum Iosaphat, suspicati sunt quod ipse esset
rex Israel et impetu facto pugnabant contra eum. Et exclamavit Iosaphat;
33 intellexeruntque principes curruum quod non esset rex Israel et cessaverunt
ab eo.
34 Vir autem quidam tetendit arcum in incertum sagittam dirigens et percussit
regem Israel inter iuncturas et loricam. At ille dixit aurigae suo: Verte
manum tuam et eice me de exercitu, quia graviter vulneratus sum .
35 Aggravatum est ergo proelium in die illa; et rex Israel stabat in curru suo
contra Syros et mortuus est vespere: fluebat autem sanguis plagae in sinum
currus.
36 Et clamor insonuit in universo exercitu ad solis occasum: Unusquisque
revertatur in civitatem et in terram suam! .
37 Mortuus est igitur rex et perlatus est Samariam; sepelieruntque regem in
Samaria.
38 Et laverunt currum eius in piscina Samariae; et linxerunt
canes sanguinem eius, et scorta laverunt se iuxta verbum Domini, quod locutus
fuerat.
39 Reliqua vero gestorum Achab et universa, quae fecit, et domus eburnea, quam
aedificavit, cunctaeque urbes, quas exstruxit, nonne haec scripta sunt in libro
annalium regum Israel?
40 Dormivit ergo Achab cum patribus suis; et regnavit Ochozias filius eius pro
eo.
41 Iosaphat vero filius Asa regnare coeperat super Iudam anno quarto Achab regis
Israel;
42 triginta quinque annorum erat, cum regnare coepisset, et viginti quinque
annos regnavit in Ierusalem. Nomen matris eius Azuba filia Selachi.
43 Et ambulavit in omni via Asa patris sui et non declinavit ex ea; fecitque,
quod rectum erat in conspectu Domini.
44 Verumtamen excelsa non abstulit; adhuc enim populus sacrificabat et adolebat
in excelsis.
45 Pacemque fecit Iosaphat cum rege Israel.
46 Reliqua autem gestorum Iosaphat et opera eius, quae fortiter gessit, et
proelia, nonne haec scripta sunt in libro annalium regum Iudae?
47 Sed et reliquias prostibulorum, qui remanserant in diebus Asa patris eius,
abstulit de terra.
48 Nec erat tunc rex in Edom sed
praefectus regius.
49 Rex vero Iosaphat fecerat naves Tharsis, quae navigarent in Ophir propter
aurum; et ire non potuerunt, quia confractae sunt in Asiongaber.
50 Tunc ait Ochozias filius Achab ad Iosaphat: Vadant servi mei cum servis
tuis in navibus . Et noluit Iosaphat.
51 Dormivitque Iosaphat cum patribus suis et sepultus est cum eis in civitate
David patris sui; regnavitque Ioram filius eius pro eo.
52 Ochozias autem filius Achab regnare coeperat super Israel in Samaria anno
septimo decimo Iosaphat regis Iudae regnavitque super Israel duobus annis.
53 Et fecit malum in conspectu Domini et ambulavit in via patris sui et matris
suae et in via Ieroboam filii Nabat, qui peccare fecit Israel;
54 servivit quoque Baal et adoravit eum et irritavit Dominum, Deum Israel, iuxta
omnia, quae fecerat pater eius.